‘زندگيءَ جي جنگ’: جڏھن ھڪ گمنام راهب جي قربانيءَ زندگي ۽ امن جو رستو کوليو  

ھڪ راھب جي ڪھاڻي، جنھن قديم زماني ۾ پنھنجي جان جي قرباني ڏئي  گليڊيئيٽرز واري خوني راند بند ڪرائي.

ھڪ ڀيري خوني مقابلو جاري ھوتہ هڪ غريب لباس ۾ ملبوس راهب ميدان ۾ ٽپي پيو ۽ وڏي آواز ۾ رڙ ڪيائين: ”مان يسوع جي نالي تي حڪم ڏيان ٿو، هن قتل عام کي روڪيو!”

اوچتو راند جي روڪجڻ تي غصي ۾ آيل تماشائين راهب کي مارڻ جو مطالبو ڪيو. هڪ گليڊيئيٽر جي تلوار راهب جي سيني ۾ لڳي ۽ سندس لباس رت سان ڳاڙهو ٿي ويو.

ليکڪ: لي وو-گون

(هيءَ تحرير 28 فيبروري 2026 تي ڏکڻ ڪوريا جي گانگوون صوبي جي 원주 (Wonju) اوڪ ويلي ڪنوينشن سينٽر ۾ منعقد ٿيل ‘بيسڪ چرچ’ جي سڀني ميمبرن جي تربيتي پروگرام جي هڪ خاص ليڪچر تي ٻڌل آهي. ان جو مقصد اڄ جي چرچ ۽ مسيحين کي سياست ۽ طاقت جي سامهون ڪهڙو رويو اختيار ڪرڻ گهرجي، ان بابت گهري سمجهه فراهم ڪرڻ آهي. اصل متن جو بنيادي نقطو اهو آهي ته اسان کي ‘سياسي جدوجهد’ جي بدران انساني وقار ۽ حياتيءَ جي حفاظت واري ‘زندگي جي جنگ’ تي ڌيان ڏيڻ گهرجي، جيڪو بائبل، چرچ جي تاريخ ۽ موجوده سياست جي تناظر ۾ مسيحين جي ذميواري کي ظاهر ڪري ٿي. ايڊيٽر)

سياست کي تبديل ڪندڙ مسيحي

چوٿين صدي عيسويءَ جي آخر ۾، جڏهن رومي سلطنت اوڀر ۽ اولهه ۾ ورهايل هئي، اولهه روم جي شهنشاهه هونوريوس ڪولوزيم ۾ گليڊيئيٽر مقابلا (munera) منعقد ڪرايا. جڏهن به ڪو گليڊيئيٽر خوفناڪ هٿيارن سان مري ڪري پوندو هو ته تماشائي خوشيءَ مان رڙيون ڪندا هئا.

ھڪ ڀيري اھڙو ئي خوني مقابلو جاري ھو. ان وقت، هڪ غريب لباس ۾ ملبوس راهب ميدان ۾ ٽپي پيو ۽ وڏي آواز ۾ رڙ ڪيائين:

“مان يسوع جي نالي تي حڪم ڏيان ٿو، هن قتل عام کي روڪيو!”

اوچتو راند جي روڪجڻ تي غصي ۾ آيل تماشائين راهب کي مارڻ جو مطالبو ڪيو. هڪ گليڊيئيٽر جي تلوار راهب جي سيني ۾ لڳي ۽ سندس لباس رت سان ڳاڙهو ٿي ويو.

پر پوءِ هڪ عجيب واقعو ٿيو. گوڙ سان ڀريل اسٽيڊيم ۾ اوچتو خاموشي ڇائنجي وئي. ڪجهه دير کانپوءِ شهنشاهه هونوريوس بغير ڪنهن لفظ چوڻ جي پنهنجي سيٽ تان اٿيو ۽ ٻاهر هليو ويو، جنهن پٺيان امير ۽ عام ماڻهو به هڪ هڪ ڪري هليا ويا. ڪولوزيم ۾ صرف ترڪيءَ مان آيل راهب ٽيليماڪس جو لاش رهجي ويو.

ٻئي ڏينهن، روم جي گهٽين ۾ شهنشاهه جو فرمان جاري ٿيو: ‘روم ۾ مونيرا (گليڊيئيٽر مقابلا) ممنوع آهن.’ اهڙي طرح ڪولوزيم جا مقابلا ختم ٿي ويا. اهو نااهل شهنشاهه هونوريوس جو واحد وڏو ڪارنامو هو. ٽيليماڪس پنهنجي جان ڏئي ان قتل عام کي روڪيو ۽ بيشمار گليڊيئيٽرن جون زندگيون بچايون. هن مسيحين جي ضمير کي جاڳايو.

اهو قتل عام نه عيسائيت کي قانوني حيثيت ڏيندڙ قسطنطينہ روڪي سگهيو، نه ان کي سرڪاري مذهب بڻائيندڙ ٿيوڊوشيس، ۽ نه ئي غلامن جي آزاديءَ جو هيرو اسپارٽيڪس. پر هڪ بي پهچ راهب پنهنجي موت سان ان کي ختم ڪري ڇڏيو. جڏهن ڪيترائي پوپ ۽ پادري ان رت جي بوءِ کان اکيون ٻوٽي ويٺا هئا، تڏهن هڪ گمنام راهب جي قربانيءَ زندگي ۽ امن جو رستو کوليو. ٽيليماڪس ‘سياسي جدوجهد’ نه ڪئي، پر ‘زندگي جي جنگ’ ۾ جان ڏني. اها قرباني ئي سياست کي بدلائڻ واري ايمان جي قوت آهي.

سياست: بائبل جو اهم موضوع

انساني زندگيءَ تي ٻه طاقتون سڀ کان وڌيڪ اثرانداز ٿين ٿيون: سياست ۽ مذهب. رياست ۽ سياست سماجي نظم جو نالو آهن. هر انسان ڪنهن نه ڪنهن ملڪ ۽ سياسي نظام ۾ پيدا ٿئي ٿو.

سياست انساني وجود جو حصو آهي. جيڪڏهن ڪو پاڻ کي سياست کان الڳ سمجهي، تڏهن به هن کي ٽيڪس ڏيڻو پوي ٿو ۽ جنگ جي صورت ۾ فوج ۾ شامل ٿيڻو پوي ٿو. بائبل حيرت انگيز طور تي سياسي آهي. ‘خروج’ (Exodus) جو واقعو صرف مذهبي نه پر فرعون جي خلاف هڪ سياسي جدوجهد به هئي. نبي سدائين بادشاهن جي غلط پاليسين تي تنقيد ڪندا رهيا ۽ يسوع مسيح کي به هڪ سياسي مجرم طور صليب تي چاڙهيو ويو. بائبل جا لفظ “غريبن کي خوشخبري، قيدين کي آزادي” مذهب ۽ سياست ٻنهي کي پاڻ ۾ ملائين ٿا.

خدا جي بادشاهي

‘رب جي دعا’ (Lord’s Prayer) ۾ ‘مان’ جي بدران ‘اسان’ جو لفظ استعمال ٿيل آهي. بائبل چوي ٿو ته “خدا جي بادشاهي توهان جي وچ ۾ آهي.” ‘توهان’ مان مراد ڪو هڪ فرد نه پر هڪ برادري (Community) آهي. ايمان وارن جي برادريءَ کي به نظم و ضبط جي ضرورت هوندي آهي، تنهنڪري ان جو هڪ سياسي پهلو به آهي.

يسوع چيو، “توهان مان جيڪو وڏو آهي، سو خادم بڻجي.” اها ڳالهه اڄ جي جمهوريت جو بنياد آهي، پر ان وقت اها هڪ انقلابي ڳالهه هئي. تنهن هوندي به، يسوع سياسي طاقت حاصل ڪرڻ جي جدوجهد نه ڪئي. مسيحي رياست جي اندر رهن ٿا، پر جيڪڏهن رياست پاڻ کي خدا سمجهڻ لڳي، ته مسيحي طاقت جي بدران طاقت جي اصل سرچشمي، يعني ‘خدا’ جي پيروي ڪن ٿا.

مذهب جي سڌاري (Reformation) جي اڳواڻن چيو هو ته ‘بنياد ڏانهن واپس وڃو’ (Ad Fontes). ان جو مقصد ايمان جي بنيادي اصولن تي قائم رهڻ آهي. مارٽن لوٿر چيو هو ته “جتي خدا چرچ ٺاهي ٿو، اتي شيطان به پنهنجو گهر ٺاهي ٿو.” برايون ۽ فتنا اڪثر چرچ جي ٻاهر کان نه پر اندر کان جنم وٺندا آهن، جڏهن ماڻهو پنهنجي بنيادي ايمان کي وساري ويهندا آهن.

____________ 

ڏکڻ ڪوريا جي خبر ايجنسي The AsiaN جي ٿورن سان