زندگيءَ جو فلسفو: بلندين تي پھچڻ لاءِ پھاڙن جا اڻانگا پنڌ پيچرا پار ڪرڻا پوندا

اسان جا سماجي رويا، معاشي بدحاليون ۽ ذاتي صدما اهي پٿر آهن جيڪي اسان جي رستي ۾ رڪاوٽ بڻجن ٿا. پر هڪ داناءُ انسان اهي پٿر هٽائڻ بدران، انهن تي پير رکي مٿي چڙهڻ جو فن ڄاڻي ٿو

. جبل جو رستو جيترو به ڪٺن هجي، پر ياد رکو ته آسمان کي ڇهندڙ چوٽيون هميشه انهن مسافرن جو انتظار ڪنديون آهن جيڪي ڪڏهن بہ ٿڪبا ناهن۔

حڪيم پريم چاندواڻي

زندگي ڪنهن سڌي شاهراهه جو نالو ناهي، پر هيءَ ته هڪ اهڙو اڻانگو پنڌ آهي جنهن ۾ هر قدم تي هڪ نئون موڙ ۽ هر موڙ تي هڪ نئين آزمائش لڪل آهي. جيڪڏهن اسان ڪائنات جي گهرائيءَ ۾ جهاتي پائي ڏسنداسين ته معلوم ٿيندو ته زندگيءَ جو اصل حسن ان جي سونهن ۾ نه، پر ان جي ور وڪڙن ۾ آهي. اهي ور وڪڙ، جيڪي اسان کي ڪڏهن مايوسين جي کاهيءَ ۾ اڇلائين ٿا ته ڪڏهن وري همت جي بلندين تي پهچائين ٿا.

جبل جو رستو: هڪ ڪٺن سفر

اسان جڏهن زندگيءَ جي سفر تي نڪرون ٿا، ته اهو ڪنهن ميداني علائقي جي سير جهڙو ناهي هوندو، بلڪه هي هڪ جبل جو رستو آهي. جبل جو رستو پنهنجي فطرت ۾ سخت، پٿريلو ۽ ٿڪائيندڙ هوندو آهي. اتي آڪسيجن جي گهٽتائي به ٿيندي آهي ۽ پيرن ۾ لڳندڙ  ٺوڪرون به روح کي بي سڪون ڪري ڇڏينديون آهن. پر ياد رکو، ته نظارو هميشه انهن کي ئي نصيب ٿيندو آهي جيڪي انهن لاهين ۽ چاڙهين کي پار ڪري چوٽيءَ تي پهچندا آهن.

زندگيءَ ۾ ڀوڳنائون ڪو اتفاق ناهن، پر اهي هن سفر جو لازمي حصو آهن. جنهن انسان پنهنجي حياتيءَ ۾ ڏک جي لهرن کي ناهي ڀوڳيو، اهو ڪڏهن به سڪون جي ڪناري جي اهميت کي نٿو سمجهي سگهي.

پيچيدگيون ۽ انساني نفسيات

انساني زندگيءَ جا ور وڪڙ رڳو ٻاهرين رستن تائين محدود ناهن، پر اهي اسان جي اندروني ڪيفيتن جا عڪاس پڻ آهن. اسان اڪثر ڪري انهن رستن تان لنگهندي پنهنجو پاڻ کان سوال ڪندا آهيون ته:

 * هي تڪليفون صرف منهنجي نصيب ۾ ڇو آهن؟

 * ڇا هن جبل جي سفر جو ڪو انت به آهي؟

 * ور وڪڙن ۾ گم ٿي وڃڻ کان پوءِ واپسيءَ جو رستو ڪٿي آهي؟

حقيقت اها آهي ته اهي “ڀوڳنائون” ئي آهن جيڪي انسان کي خام مال مان هڪ ڪارائتو هيرِو بڻائين ٿيون. جبل جي رستي تي هلندڙ مسافر ڄاڻي ٿو ته جيڪڏهن هو ٿڪجي ويهي رهيو ته منزل رڳو هڪ خواب بڻجي رهجي ويندي. تنهنڪري، هر ور وڪڙ تي کيس وڌيڪ محتاط ۽ وڌيڪ مضبوط ٿيڻو پوي ٿو.

زندگيءَ جو فلسفو: شڪست کان فتح تائين

زندگي رڳو کائڻ، پيئڻ ۽ سمهڻ جو نالو ناهي. هيءَ ته هڪ مسلسل ڪشمڪش ۽ جدوجھد آهي. اسان جا سماجي رويا، معاشي بدحاليون ۽ ذاتي صدما اهي پٿر آهن جيڪي اسان جي رستي ۾ رڪاوٽ بڻجن ٿا. پر هڪ داناءُ انسان اهي پٿر هٽائڻ بدران، انهن تي پير رکي مٿي چڙهڻ جو فن ڄاڻي ٿو. زندگيءَ جي تلخيءَ ۾ ئي حقيقي مٺاڻ لڪل آهي. جيستائين پيرن ۾ لڦون نه پونديون، تيستائين منزل جي حاصلات جو مزو نه ايندو.

اڄ جي هن تيز رفتار دؤر ۾، جتي هر ڪو شارٽ ڪٽ جي ڳولا ۾ آهي، اتي اسان کي اهو سمجهڻ جي ضرورت آهي ته جبلن جا رستا ڪڏهن به سڌا ناهن هوندا. جيڪڏهن رستو سڌو ٿي ويو، ته پوءِ اهو سفر زندگي نه پر هڪ بي جان لڪير بڻجي ويندو.

اچو ته اڄ اسان زندگيءَ جي انهن ڏکين راهن کي قبول ڪريون. انهن ور وڪڙن کان گهٻرائڻ بدران، انهن کي پنهنجي تجربي جو حصو بڻايون. ڀوڳنائون اسان کي ڪمزور ڪرڻ لاءِ نه، پر اسان جي اندر لڪل انسانيت کي جاڳائڻ لاءِ اينديون آهن. جبل جو رستو جيترو به ڪٺن هجي، پر ياد رکو ته آسمان کي ڇهندڙ چوٽيون هميشه انهن مسافرن جو انتظار ڪنديون آهن جيڪي ڪڏهن بہ ٿڪبا ناهن۔

جي حوصلو هوندو اٽل،

جهڪي پوندو پاڻ جبل۔

هن  زندگيء جو، فلسفو،

ور وڪڙ، جبل جو رستو۔

__________________

حڪيم پريم چاندواڻي شاعر ۽ ڪالم نگار آھي. ھُو لاڙڪاڻي ضلعي جي شھر ڏوڪريءَ ۾ رھي ٿو