لال مفلر: مان اُھو گُل آھيان جيڪو آسمان ۾ ئي ٽِڙي ۽ ڪُومائجي ٿو

وطن لاءِ جان گھوريندڙ پيءُ ۽ پٽ يو چي-گون ۽ يو يونگ-سوڪ جو يادگار ۽ ڏکڻ ڪوريا جي ھوائي فوج جي تراني ’لال مفلر‘ جو ٽيون بند:

منهنجو نالو نه پُڪار،

مان ته اهو گُل آهيان، جيڪو آسمان ۾ ٽڙي ٿو ۽ آسمان ۾ ئي ڪُومائجي وڃي ٿو.”

ليکڪ: هوانگ گن

جيڪڏهن ڪو پيءُ پنهنجي پيشي تي فخر ڪري ٿو، ته هو ضرور چاهيندو ته سندس پٽ به ان ئي واٽ تي هلي. چاهي اهو وردي وارو پيشو هجي جهڙوڪ فوجي، پوليس يا فائر فائٽر، يا وري ڪو علمي پيشو جهڙوڪ اسڪالر يا استاد؛ اها خواهش هر ڪنهن جي هوندي آهي. جنگ جي تاريخ ۾ اهڙيون خواهشون ڪڏهن ڪڏهن ڏاڍا جذباتي روپ اختيار ڪري وٺنديون آهن.

ڪوريا جي جنگ دوران، آمريڪي 8 آرمي جي ڪمانڊر ليفٽيننٽ جنرل والٽن ايڇ. واڪر (Walton H. Walker) جو اڪيلو پٽ سيم واڪر، 24 هين انفنٽري ڊويزن ۾ ڪمپني ڪمانڊر طور نڪڊونگ نديءَ جي محاذ تي وڙهيو. پيءُ کيس حڪم ڏنو هو ته: “بيهي مقابلو ڪر يا مري وڃ (Stand or Die).” پٽ ان حڪم تي عمل ڪندي بهادريءَ سان وڙهيو ۽ کيس ‘سلور اسٽار’ ميڊل مليو. پر افسوس ته پيءُ پنهنجي پٽ جي ميڊل واري تقريب ۾ ويندي رستي ۾ ٽريفڪ حادثي ۾ فوت ٿي ويو.

ان کان پوءِ جنرل جيمس اي وين فليٽ (James A. Van Fleet) ڪمانڊر بڻجي آيو، ان جو به هڪ اڪيلو پٽ هو. وين فليٽ جونيئر، جيڪو ويسٽ پوائنٽ تان گريجوئيٽ ٿيل هو، 1952ع ۾ B-26 بمبار جهاز جو پائلٽ بڻجي دشمن جي سپلاءِ لائن ڪٽڻ جي مشن تي ويو، پر وري ڪڏهن واپس نه موٽيو.

مان ڪافي وقت کان اهي ڪهاڻيون پڙهندو رهيو آهيان ۽ هڪ عجيب ڪيفيت محسوس ڪندو هئس، ڇاڪاڻ ته ايئن لڳندو هو ڄڻ پيءُ پٽ جي قربانيءَ جا اهڙا مثال صرف آمريڪي فوج جي تاريخ ۾ آهن.

پر ڪجهه ڏينهن اڳ، جڏهن مان ‘هوارينگ جنگ جي يادگار’ (Hwaryeongjang Battle Memorial) ۾ ويس، ته اتي هڪ ڪتاب ۾ ڪوريائي ايئر فورس جي ليجنڊ پائلٽ جنرل يو چي-گون (1927-1965) بابت پڙهيم. هن ڪوريا جي جنگ ۾ 200 کان وڌيڪ مشن ڪيا هئا. سندس اباڻي شهر ‘ديگو’ جي دلسينگ-گون ۾ هن جي نالي سان هڪ يادگار پارڪ پڻ آهي.

مان 14 تاريخ جي صبح جو سوير نڪتس ۽ چار ڪلاڪ سفر ڪري بيسل جبل جي پيرن ۾ واقع ان پارڪ ۾ پهتس. اتي ڪو به نه هو. جنرل جو مجسمو، جيڪو پيراشوٽ پهريل هو، جبل ڏانهن پٺي ڪري بيٺو هو ۽ صبح جو سج ان جي پٺيان اڀري پنهنجي روشني پکيڙي رهيو هو.

اتان جي ‘يو چي-گون روڊ’ جي ڀرسان ايئر فورس جي مشهور گيت ’ڳاڙھو مفلر‘ (Red Muffler) جي لفظن سان گڏ هڪ پٿر جو يادگار هو، ۽ ان جي بلڪل ويجهو هڪ ننڍڙو ٻيو مجسمو  به هو.

اهو مجسمو ميجر يو يونگ-سوڪ جو هو.

هو ايئر فورس اڪيڊمي جي 26 هين بيچ جو گريجوئيٽ ۽ پائلٽ هو، پر فيبروري 1982ع ۾ ‘جيجو’ (ٻيٽ) ۾ اڏام دوران حادثي ۾ شهيد ٿي ويو. کيس ڊيوٽي تي چڙهندي صرف چار سال ٿيا هئا. پنهنجي پيءُ جي وڏي مجسمي جي ڀرسان، هن جو ننڍڙو مجسمو هڪ ڪنڊ ۾ خاموشيءَ سان بيٺو هو.

مان ڪجهه دير ان جي اڳيان بيٺو رهيس. صبح جي ٿڌڙي هوا هئي ۽ منهنجا هٿ سيءَ کان ٿڌا ٿي رهيا هئا.

هو مون کان لڳ ڀڳ ٻه سال وڏو هو. مون 1983ع ۾ ميڊيڪل ڪاليج مان فارغ ٿي ايئر فورس ۾ ميڊيڪل آفيسر طور شموليت ڪئي هئي. جيڪڏهن هو ڪجهه وقت وڌيڪ زنده رهي ها، ته شايد ڪنهن رن وي تي اسان جي ملاقات ٿي وڃي ها.

مان يادگار تي لکيل گيت جو ٽيون بند آهستي آهستي پڙهڻ لڳس:

“منهنجو نالو نه پُڪار،

مان ته اهو گُل آهيان، جيڪو آسمان ۾ ٽڙي ٿو ۽ آسمان ۾ ئي ڪُومائجي وڃي ٿو.”

ان خالي پارڪ ۾ مون اڪيلائيءَ ۾ اهو گيت ڳائڻ جي ڪوشش ڪئي، پر سرد هوا سبب منهنجو آواز ڀرجي آيو. واپسيءَ جي رستي تي جڏهن مون ٻيهر اهو گيت ٻڌو، ته جيڪو گيت اڳ ۾ بهادريءَ سان ڀريل لڳندو هو، اهو اڄ ڪجهه اداس محسوس ٿي رهيو هو.

___________

هوانگ گن، ايوا وومنز يونيورسٽي (Ewha Womans University) جي اناٽومي ڊپارٽمينٽ جو وزيٽنگ پروفيسر، انها يونيورسٽي (Inha University) جي ڪاليج آف ميڊيسن جو اعزازي پروفيسر ۽ ڪتاب “انساني جنگين جي ڪري بدلجندڙ طب جي عالمي تاريخ” جو ليکڪ آھي.

The AsiaN جي ٿورن سان

يو چي-گون (Yu Chi-gon): ڪوريا جي جنگ جو هڪ افسانوي پائلٽ هو. هن ڪل 203 جنگي مشنز مڪمل ڪيا، جيڪو ان وقت هڪ رڪارڊ هو. کيس “ڳاڙھي مفلر جو روح” سڏيو ويندو آهي.

يو يونگ-سوڪ (Yu Yong-seok) بہ پنهنجي پيءُ جي نقش قدم تي هلندي، هڪ فائٽر پائلٽ بڻيو. افسوس جو، 1982ع ۾ هڪ ٽريننگ دوران حادثي ۾ هن پنهنجي ملڪ تان جان قربان ڪري ڇڏي.

لال مفلر ڏکڻ ڪوريا جي فضائي فوج جو مشهور ترانو آهي. ان جو ٽيون بند خاص طور تي انهن جي جذبي کي ظاهر ڪري ٿو:

جيڪڏهن مان اڏامندي وطن جي آسمان ۾ قربان ٿي وڃان،

ته منهنجي پويان لال مفلر کي لهرائيندا رهجو.

منهنجي روح کي بادلن جي اوٽ ۾ آرام ڪرڻ ڏيو،

۽ منهنجي ملڪ جي سلامتيءَ جا گيت ڳائيندا رهو.

هي گيت اصل ۾ 1964ع ۾ ٺهيل هڪ مشهور فلم “The Red Scarf” (빨간 마후라) لاءِ لکيو ويو هو. هي فلم ڪوريا جي جنگ دوران پائلٽس جي زندگي ۽ قربانين تي ٻڌل هئي. فلم ايتري ته ڪامياب ٿي جو ان جو مرڪزي گيت فوجي جوانن توڙي عام ماڻهن ۾ بيحد مقبول ٿي ويو. اڄ به جڏهن ڪو ڪوريائي پائلٽ پاس آئوٽ ٿيندو آهي، ته اهو ’لال مفلر‘ پائڻ کي پنهنجي لاءِ وڏو اعزاز سمجهندو آهي. ‘لال مفلر’ پائلٽ جي بهادري ۽ جوش جي علامت آهي. گيت جا لفظ ظاهر ڪن ٿا ته هڪ پائلٽ جو اصل گهر آسمان آهي ۽ هو پنهنجي ملڪ جي حفاظت ڪندي اتي ئي قربان ٿيڻ کي فخر سمجهي ٿو.

ڪوريائي ٻوليءَ جي اصل متن ۾ ان لاءِ لفظ “사람” (Saram) استعمال ٿيل آهي. ڪوريائي ٻوليءَ ۾ Saram جو مطلب آهي “انسان” (Human Being) يا “شخص” (Person).