”اُن ريت ناوّ زندگيءَ جي پار ٿي وئي“: ٽنڊي محمد خان ۾ طرحي ۽ غير طرحي مُشاعرو
انجمن ترقي پسند مصنفين ٽنڊي محمد خان چيپٽر جي ڪوٺايل مشاعري ۾ سنڌي ۽ اردوءَ ۾ شاعري پيش ڪئي وئي. انجمن پاران ماهوار بنيادن تي اهڙيون نشستون جاري رکيون وينديون
ٽنڊو محمد خان: سنڌ ۾ مشاعرن جي پراڻي روايت رهي آهي، جنهن شاعرن لاءِ نرسريءَ جو ڪردار پڻ ادا ڪيو آهي. مشاعرا رڳو شعر شاعريءَ جون محفلون نه هونديون آهن، بلڪه اهي ادب جي واڌ ويجھ سان گڏ ادبي نشستن جا آداب سيکارڻ جا اهم ذريعا آهن. مشاعرا شاعرن جي فڪري پرواز ۽ فني مهارت کي پرکڻ جو هڪ بهترين معيار رهيا آهن. اھڙن ئي مشاعرن ۾ نَون شاعرن کي سينيئر اديبن جي صحبت ۾ پنهنجي ڏات کي نکارڻ جو موقعو بہ ملي ٿو. سنڌ جي ادبي فضا ۾ اهڙيون تقريبون سماجي شعور کي اجاگر ڪرڻ ۽ پنهنجي ثقافتي ورثي سان جڙيل رهڻ جي هڪ شعوري ڪوشش آهن.
ان ئي ادبي تسلسل کي اڳتي وڌائيندي، انجمن ترقي پسند مصنفين ٽنڊي محمد خان چيپٽر تازو پروفيسر لياقت عزيز سولنگي هال، بهراڻي پاڙي ۾ هڪ طرحي ۽ غير طرحي مشاعرو ڪوٺايو. هيءَ محفل سنڌي ۽ اردو شاعريءَ جي سنگم سان سينگاريل هئي، جنهن جي صدارت شاعر عبدالستار “آڪاش” ٽکڙائي ڪئي. هن محفل ۾ آغا جان آغا مهمان خاص طور شريڪ ٿيو، جڏهن ته اعظم ڀٽي ۽ گل خاصخيلي اعزازي مهمان ھئا. صاحبِ طرح عبدالستار آڪاش ٽکڙائيءَ جي ڏنل مصرع ”اُن ريت ناوّ زندگي جي پار ٿي وئي” تي مختلف علائقن مان آيل شاعرن پنهنجي شاعري پيش ڪئي.
مشاعري ۾ شريڪ شاعرن، جن ۾ عاشق علي ڳاهو، نور حسن ڀٽي، محمد سومار سنگم، غلام نبي “شاعر” خاصخيلي، محمد علي “صارم” سرهيو، پير ماجد جان سرهندي، حاڪم علي رند ۽ ٻين پنهنجو ڪلام پيش ڪري محفل کي چار چنڊ لڳائي ڇڏيا. تقريب جي ڪارروائي جنرل سيڪريٽري عاشق علي ڳاهي هلائي، جڏهن ته راڳي جان محمد لغاري ۽ فضل لغاري پنهنجي آواز سان محفل ۾ موسيقيءَ جو رنگ ڀريو. ان موقعي تي انجمن جي صدر اعجاز علي جسڪاڻي ۽ سينيئر نائب صدر ڊاڪٽر جمال ناصر سولنگي ويچار ونڊيندي ان عزم جو اظهار ڪيو ته مشاعرن جي هيءَ روايت نئين ٽهيءَ لاءِ مشعلِ راهه آهي، ان ڪري انجمن پاران ماهوار بنيادن تي اهڙيون نشستون جاري رکيون وينديون ته جيئن سنڌ جي ادبي زرخيزي برقرار رهي سگهي.
هن طرحي ۽ غير طرحي مشاعري ۾ سنڌي توڙي اردو ٻوليءَ جي شاعرن پنهنجي فڪري اڏام ذريعي سامعين کي سحر انگيز ڪري ڇڏيو.
طرحي مشاعرا شاعرن کي عروض، وزن ۽ بحر جي پابندي سيکارين ٿا، جنهن سان شاعريءَ ۾ فني پختگي اچي ٿي ۽ جونيئر شاعرن کي سينيئر اديبن جي صحبت ۾ پنهنجو ڪلام پيش ڪرڻ جو موقعو ملي ٿو، جنهن سان سندن حوصلي افزائي ٿئي ٿي.
ترقي پسند تحريڪ جي مقصدن تحت، اهڙا مشاعرا سماج ۾ شعور ۽ فڪري بيداريءَ جو سبب بڻجن ٿا. ٽنڊي محمد خان ۾ ٿيل هي مشاعرو ثابت ڪري ٿو ته اڄ جي مادي دور ۾ به سنڌ جو ماڻهو پنهنجي ادبي ورثي سان جڙيل آهي. اهڙيون سرگرميون ئي اسان جي سماج ۾ سهپ، محبت ۽ علم جي روشنيءَ کي ڦهلائڻ جو ذريعو آهن.
_________________
