سمنڊ سان جنگ جوٽيندڙ قوم: نيدرلينڊس، سمنڊ جي سطح کان ھيٺ دنيا جو واحد ملڪ

نيدرلينڊس سمنڊ جي سطح کان 7 ميٽر هيٺ آھي. ڊچ قوم قدرت جي للڪار کي ڪيئن منھن ڏنو؟ چوڻي مشھور آھي تہ: خدا دنيا پيدا ڪئي ۽ ڊچ قوم پنهنجو ملڪ! نيدرلينڊس جي بقا ۽ ترقيءَ جي ڪهاڻي پاڻيءَ جي لهرن تي لکيل ترقيءَ جو داستان،  انسان جي عزم ۽ عقل جو شاهڪار ۽ هڪ منفرد ملڪ جي ڪهاڻي آھي

نيدرلينڊس صدين کان سمنڊ جي اندر رهي نه صرف پنهنجو وجود برقرار رکيو آهي، پر اڄ اهو هر شعبي ۾ دنيا جي ترقي يافته ملڪن جي صف ۾ سڀ کان اڳتي آهي. جڏهن ڪا قوم مشڪلات کي پنهنجي تقدير سمجهي ويهڻ بدران علم، حڪمت عملي ۽ محنت کي پنهنجو هٿيار بڻائي ٿي، ته اها سمنڊ جي گهراين مان به پنهنجي لاءِ رستو ڪڍي وٺندي آهي

نيدرلينڊس (هالينڊ) دنيا جو اهو منفرد ملڪ آهي، جنهن جي جاگرافيائي بيھڪ ۽ تاريخي جدوجھد انسان جي عزم ۽ عقل جو هڪ حيرت انگيز مثال آهي. دنيا جتي سمنڊ جي سطح وڌڻ ڪري ٻڏڻ جي خوف ۾ مبتلا آهي، اتي نيدرلينڊس صدين کان سمنڊ جي اندر رهي نه صرف پنهنجو وجود برقرار رکيو آهي، پر اڄ اهو هر شعبي ۾ دنيا جي ترقي يافته ملڪن جي صف ۾ سڀ کان اڳتي آهي.

هن ملڪ جو نالو نيدرلينڊس (Netherlands) پاڻ پنهنجي معنيٰ ٻڌائي ٿو، يعني “هيٺاهين زمين”. اچو ته ان حيرت انگيز حقيقت، ان جي آبي نظام ۽ هر شعبي ۾ ڪيل بي مثال ترقيءَ تي تفصيلي نظر وجهون.

سمنڊ جي سطح کان هيٺ هجڻ جو معجزو

نيدرلينڊس جي گاديءَ جو هنڌ ايمسٽرڊيم هجي يا ان جا ٻيا وڏا تجارتي شهر، انهن جو هڪ وڏو حصو سمنڊ جي سطح کان هيٺ آهي. نيدرلينڊس جو سڀ کان هيٺاهون نقطو سمنڊ جي سطح کان تقريباً 7 ميٽر (23 فٽ) هيٺ آهي.

جيڪڏهن هن ملڪ جو دفاعي آبي نظام ڪجهه ڪلاڪن لاءِ ڪم ڪرڻ ڇڏي ڏئي، ته ملڪ جو هڪ وڏو حصو سمنڊ جي پاڻيءَ ۾ ٻڏي وڃي. پر ڊچ قوم سمنڊ کي پنهنجو دشمن سمجهڻ بدران ان سان گڏ رهڻ جو فن سکيو. انهن بابت هڪ مشهور چوڻي آهي ته: “خدا دنيا کي پيدا ڪيو، پر ڊچ قوم پنهنجو ملڪ پاڻ پيدا ڪيو.”

صدين کان ٻوڏن جو شڪار ٿيندڙ هن قوم پنهنجي زمين کي سمنڊ کان بچائڻ ۽ نئين زمين حاصل ڪرڻ لاءِ حيرت انگيز انجنيئرنگ جا شاهڪار تخليق ڪيا:

پولڊرز (Polders): ڊچن سمنڊ جي حصن جي چوڌاري وڏيون ديوارون (Dykes) ٻڌيون، ۽ پوءِ اندروني حصي مان پاڻي پمپ ڪري ٻاهر ڪڍيو. ان طريقي سان حاصل ڪيل خشڪ زمين کي “پولڊر” چيو ويندو آهي، جنهن تي اڄ عاليشان شهر ۽ زرخيز ٻنيون موجود آهن.

ونڊ ملز (Windmills): ماضيءَ ۾ بجلي نه هجڻ ڪري، هنن هوا جي طاقت سان هلندڙ چڪيون (Windmills) ٺاهيون، جن جو مقصد اناج پيھڻ نه، پر پولڊرز مان پاڻي پمپ ڪري سمنڊ ۾ واپس اڇلائڻ هو. اڄ اهي ونڊ ملز نيدرلينڊس جي ثقافت جي سڃاڻپ آهن.

ڊيلٽا ورڪس (Delta Works): اُڻويھ سئو ٽيونجاھ ۾ آيل هڪ تباهه ڪندڙ ٻوڏ کان پوءِ، نيدرلينڊس دنيا جو سڀ کان وڏو ۽ جديد فلڊ ڊفينس سسٽم “ڊيلٽا ورڪس” تعمير ڪيو. ان ۾ سمنڊ جي اڳيان اهڙا خودڪار هائيڊرولڪ دروازا لڳايا ويا آهن، جيڪي طوفان جي صورت ۾ پاڻمرادو بند ٿي ويندا آهن ۽ ملڪ کي ٻڏڻ کان بچائيندا آهن. هن سسٽم کي جديد دنيا جي ستن عجائبات ۾ شمار ڪيو وڃي ٿو.

هر شعبي ۾ ترقيءَ جو راز

سمنڊ جي پيدا ڪيل جاگرافيائي چئلينجن جي باوجود، نيدرلينڊس اڄ هڪ گلوبل اڪنامڪ پاور هائوس آهي. ان جي ترقيءَ جا چند اهم شعبا هي آهن:

زراعت ۽ گلن جي صنعت (Agricultural Miracle)

پکيڙ جي لحاظ کان هڪ ننڍڙو ملڪ هجڻ جي باوجود، نيدرلينڊس آمريڪا کان پوءِ دنيا ۾ زرعي شين جو ٻيون نمبر سڀ کان وڏو روانگي واپار ڪندڙ ملڪ آهي.

هنن “سمارٽ فارمنگ” ۽ جديد گرين هائوسز (Greenhouses) ذريعي گهٽ پاڻي ۽ گهٽ زمين تي ڪروڙين ٽن ڀاڄيون ۽ ميوو پيدا ڪيو آهي.

ٽولپ (Tulip) جا گل ۽ ان جا ٻج سڄي دنيا ۾ هتان ئي ويندا آهن. گلن جي بازارن ۾ نيدرلينڊس جي هڪ هٽي آهي.

معيشت، صنعت ۽ تجارت

نيدرلينڊس يورپ جو سڀ کان اهم تجارتي گيٽ وي آهي. روٽرڊيم جو بندرگاهه (Port of Rotterdam) يورپ جو سڀ کان وڏو ۽ دنيا جي مصروف ترين بندرگاهن مان هڪ آهي. ان کان علاوه، دنيا جون وڏيون ملٽي نيشنل ڪمپنيون جهڙوڪ شيل (Shell)، فلپس (Philips)، ۽ يونيليور (Unilever) جو بنياد به هتي ئي پيو.

تعليم، سائنس ۽ ٽيڪنالاجي

ڊچ يونيورسٽيون سڄي دنيا ۾ تحقيق ۽ سائنس جي حوالي سان مٿانهون مقام رکن ٿيون. خاص ڪري واٽر مئنيجمينٽ، ماحوليات، ۽ مائڪرو چپس ٺاهڻ واري ٽيڪنالاجي جهڙوڪ مشهور ڪمپني ASML ۾ هن ملڪ جو ڪو ثاني ناهي.

سماجي زندگي ۽ ماحوليات

نيدرلينڊس جي سڀ کان خوبصورت ڳالهه اتان جي سادي ۽ ماحول دوست طرزِ زندگي آهي. هتي گاڏين کان وڌيڪ ٻيڙيون ۽ سائيڪلون استعمال ٿينديون آهن. ايمسٽرڊيم جهڙن شهرن ۾ سائيڪلن لاءِ الڳ رستا آهن، جيڪي گدلاڻ کي گهٽائڻ ۾ مدد ڪن ٿا. هتان جا ماڻهو دنيا جي خوشحاليءَ واري انڊيڪس ۾ هميشه پهرين نمبرن ۾ هوندا آهن.

نيدرلينڊس جي ڪهاڻي مان معلوم ٿئي ٿو ته جڏهن ڪا قوم مشڪلات کي پنهنجي تقدير سمجهي ويهڻ بدران علم، حڪمت عملي ۽ محنت کي پنهنجو هٿيار بڻائي ٿي، ته اها سمنڊ جي گهراين مان به پنهنجي لاءِ رستو ڪڍي وٺندي آهي. نيدرلينڊس اڄ دنيا لاءِ هڪ زنده مثال آهي ته قدرت جي سخت چئلينجن جي باوجود ڪيئن نه صرف بقا حاصل ڪري سگهجي ٿي، پر ترقيءَ جي اوج تي به پهچي سگهجي ٿو.

________________

جيمناءِ جو لکيل. ايڊيٽنگ: نصير اعجاز