سڀ ڪجهه ختم ٿي چڪو آهي: . ھاڻي اوهان ماڻهن کي بيوقوف نٿا بڻائي سگھو
اهي ڏينهن ويا، جڏهن اوهان ماڻهن کي بيوقوف بڻائي سگهندا هيا. هاڻي ڪو بہ بيوقوف نٿو بڻجي. اوهان جي پاليسين جي نتيجي ۾ جيڪا معيشت اسان کي ملي آهي، اها اوهان جي اخلاق کان بہ بدتر آهي.
اوهان اسڪولن ۽ ڪاليجن ۾ ڪيترا بہ ليڪچر ۽ سيمينار ڪرائي وٺو، حب الوطني جا ڪيترا بہ سبق پڙھايو، ان جو اسان تي ڪو اثر نٿو ٿئي. حب الوطني فطري طور تي تڏهن پيدا ٿيندي آهي، جڏهن برابر موقعا هجن، مضبوط انفراسٽرڪچر هجي ۽ اثرائتو نظام موجود هجي
It Is Over
زورين نظاماڻي Zorain Nizamani
(زورين نظاماڻي هي مضمون انگريزي ۾ It Is Over جي عنوان سان لکيو آھي جيڪو ايڪسپريس ٽربيون ۾ شايع ٿيو، جيڪو اتان ڊليٽ ڪرايو ويو، ۽ ھاڻي ھي اڄ جو مقبول ترين مضمون بڻجي ويو آھي، جيڪو بنھ سادين حقيقتن تي مبني اھي، ھن ۾ ڪجھ بہ ناھي، بس صاف سٿرو سچ بيان ٿيل آهي. جگديش آھُوجا)
اقتدار ۾ ويٺل طاقتور پوڙها مرد ۽ عورتون (Boomers)!
اوھان لاءِ هاڻي سڀ ڪجهه ختم ٿي چڪو آهي. اوهان جيڪو ڪجهه بہ وڪڻڻ جي ڪوشش ڪري رهيا آهيو، نوجوان نسل اهو هاڻي خريد ڪرڻ لاءِ تيار ناهي. اوهان اسڪولن ۽ ڪاليجن ۾ ڪيترا بہ ليڪچر ۽ سيمينار ڪرائي وٺو، حب الوطني جا ڪيترا بہ سبق پڙھايو، ان جو اسان تي ڪو اثر نٿو ٿئي. حب الوطني فطري طور تي تڏهن پيدا ٿيندي آهي، جڏهن برابر موقعا هجن، مضبوط انفراسٽرڪچر هجي ۽ اثرائتو نظام موجود هجي. جڏهن اوهان پنهنجي ماڻهن کي بنيادي ضرورتون فراهم ڪندا ۽ سندن حقن جي ضمانت ڏيندا، تڏهن اوهان کي اسڪولن ۽ ڪاليجن ۾ وڃي شاگردن کي اهو چوڻ جي ضرورت نہ پوندي ته هو پنهنجي ملڪ سان محبت ڪن، اهي پاڻ ئي ڪندا.

نوجوان ذهن، جنريشن زيڊ ۽ الفا، مڪمل طور تي ڄاڻن ٿا ته ڇا ٿي رهيو آهي. اوهان جي لڳاتار ڪوششن جي باوجود، جو اوهان پنهنجو حب الوطني وارو نقطه نظر مٿن مڙهڻ چاهيو ٿا، اهي حقيقت ڏسي رهيا آهن. انٽرنيٽ جي بدولت، ۽ ان ٿوري گهڻي تعليم جي بدولت جيڪا اسان وٽ اڃا باقي آهي. ماڻهن کي جيترو ٿي سگهي اڻ پڙهيل رکڻ جي اوهان جي بهترين ڪوششن باوجود، اوهان ناڪام ٿي چڪا آهيو. اوهان ماڻهن کي اهو ٻڌائڻ ۾ ناڪام رهيا آهيو تہ کين ڇا سوچڻ گهرجي؛ هاڻي اهي پاڻ سوچن ٿا. شايد هو پنهنجا خيال بلند آواز سان ظاهر ڪرڻ کان ڊڄن ٿا، ڇاڪاڻ تہ هو ساهہ کڻڻ پسند ڪن ٿا، پر هو اوهان جي ٺاهيل نيڪي ۽ فضيلت جي نقاب کي صاف ڏسي رهيا آهن. اوهان طاقت جي زور تي اقتدار ۾ رهي سگهو ٿا، پر ماڻهن کي اوهان جي ڪا بہ پرواهہ ناهي. اوهان سيڪيورٽي کان سواءِ گهر کان ٻاهر بہ نٿا نڪري سگهو. اھا حقيقت ئي اوهان جي عوامي مقبوليت بابت گھڻو ڪجهہ ٻڌائي ٿي ڇڏي تہ اوهان کي حالتن جو ٻيهر جائزو وٺڻ گهرجي.
نوجوانن لاءِ هاڻي بس ڪافي ٿي چڪو آهي. ڇاڪاڻ تہ هنن سکيو آهي تہ هو طاقتور ماڻهن کي چيلينج نٿا ڪري سگهن، تنهن ڪري هو ملڪ ڇڏڻ لڳا آهن. اها تمام گهڻي آئيڊيل سوچ هوندي تہ هو ڪرپشن خلاف ڪا تحريڪ هلائيندا. ان جي بدران، هو خاموشي سان نڪري ويندا ۽ پوئتي مڙي نہ ڏسندا، ڇاڪاڻ تہ انهن جا دوست، جن آواز اٿاريو هو، خاموش ڪرايا ويا.
پر بُومرز لاءِ هاڻي سڀ ڪجهه ختم ٿي چڪو آهي. انهن جو ڪو مستقبل ناهي. نوجوان آبادي ۽ موجوده حڪومت جي وچ ۾ هڪ تمام وڏو خال آهي. ڪو بہ گڏيل بنياد موجود ناهي. جنريشن زيڊ تيز انٽرنيٽ چاهي ٿي، جڏهن تہ اقتدار وارا مضبوط فائر وال چاهين ٿا. جنريشن زيڊ سستا سمارٽ فون چاهي ٿي، بومرز انهن تي ٽيڪس لڳائڻ چاهين ٿا. جنريشن زيڊ فري لانسنگ تي پابندين ۾ نرمي چاهي ٿي، بومرز ريگيوليشن وڌائڻ چاهين ٿا. انهن جي وچ ۾ ڪو بہ گڏيل نقطو ناهي. اهو ئي سبب آهي جو بومرز هارائي چڪا آهن.
اوهان جيتريون بہ جنگيون ڪرائي ڇڏيو، جنريشن زيڊ انهن تي ميمز ٺاهي ڇڏيندي. مين اسٽريم ميڊيا کي سينسر ڪري ڇڏيو، جنريشن زيڊ رمبل، يوٽيوب ۽ ڊسڪارڊ جهڙن پليٽفارمن تي پنهنجي راءِ ظاهر ڪندي. بومرز، هاڻي اوهان خيالن کي سينسر نٿا ڪري سگهو. اهي ڏينهن ويا، جڏهن اوهان ماڻهن کي بيوقوف بڻائي سگهندا هيا. هاڻي ڪو بہ بيوقوف نٿو بڻجي. ها، اسان وٽ لائبريريون ناهن. ها، اسين اپارٽمينٽ مسواڙ تي وٺڻ جي سگهہ نٿا رکون. ها، اسين ڪار خريد ڪرڻ جي به سگهہ نٿا رکون. اوهان جي پاليسين جي نتيجي ۾ جيڪا معيشت اسان کي ملي آهي، اها اوهان جي اخلاق کان بہ بدتر آهي.
پر ان سڀ جي باوجود، اسين اڳتي وڌندا رهون ٿا، ڪتابن، سوشل ميڊيا، ڪافي شاپس (جيترو به مان انهن کان نفرت ڪريان ٿو) ۽ ڊبل پيٽي بيف برگرز ۾ سڪون ڳوليندي. اسين اوهان جون ٽي وي تي تقريرون نٿا ڏسون، ڇاڪاڻ تہ اڪثر اوهان جيڪو چوندا آهيو، اهو کل جو سامان هوندو آهي. ان لاءِ اسان وٽ اسٽينڊ اپ ڪاميڊي موجود آهي، پوءِ مين اسٽريم ميڊيا ڇو ڏسون؟
وقت بدلجي رهيو آهي، ۽ جيترو جلدي اوهان اهو سمجهي وٺو، اوترو بهتر آهي. پر اوهان کي پرواهہ ئي ناهي. اوهان جا ٻار ٻاهرين ملڪن ۾ آهن، اوهان روزانو لکين رپيا ڪمائي رهيا آهيو، اوهان وٽ لامحدود طاقت آهي، اوهان بهترين کاڌو کائو ٿا ۽ صاف پاڻي پيئو ٿا، پوءِ اوهان کي ڇو پرواهہ ٿيندي؟
اوهان کي تڏهن پرواهہ ٿيندي، جڏهن اوهان کي خبر پوندي تہ هاڻي ڪو به اوهان جي ڳالهه نٿو ٻڌي.
ڄاڻو ٿا ڇو؟
ڇاڪاڻ تہ جنريشن زيڊ هيڊفون لڳائي ويٺي آهي ۽ انهن وٽ اسپاٽي فاءِ (Spotify) پريميئم آهي. جيڪڏهن حالتون ناقابلِ برداشت ٿي ويون ته اڌ ماڻهن وٽ هلي وڃڻ جا وسيلا آھن، ۽ باقي اڌ اوهان کي پنهنجي ميوزڪ ٻڌائيندا — ۽ اها بہ سٺي نموني سان نہ.
بومرز، اسان تنگ اچي چڪا آهيون. اسين هاڻي اوهان جو بيانيو خريد نٿا ڪري سگهون، اهو پراڻو ٿي چڪو آهي.
__________


Translated by Chat GPT
Jagdeesh Ahuja
Friday, January 2, 2026
Karachi, Sindh.
مختلف نسلن جي وضاحت (Generation Comparison)
بومرز (Baby Boomers)
پيدائش: تقريبا 1946 – 1964
خاصيتون:
جنگين کان پوءِ واري دور ۾ پيدا ٿيل
نوڪري، اختيار ۽ ڊسپلن کي وڏي اهميت
سرڪاري نظام، طاقت ۽ روايتي ميڊيا (ٽي وي، اخبار) تي ڀروسو
سوچ: جيئن هلي پيو آهي، تيئن هلڻ ڏيو
جنريشن ايڪس (Generation X)
پيدائش: تقريبا 1965 – 1980
خاصيتون:
تبديلي جو دور ڏٺو (ريڊيو کان ڪمپيوٽر تائين)
نسبتا عملي ۽ خودمختيار
نوڪري + ذاتي زندگي ۾ توازن
سوچ: “سسٽم سان هلڻو آهي، پر اک کليل رکو
ملينيئلز / جنريشن وائي (Millennials / Gen Y)
پيدائش: تقريبا 1981 – 1996
خاصيتون:
انٽرنيٽ جي شروعات ڏٺي
تعليم يافته، پر معاشي دٻاءُ جو شڪار
مقصد، سڃاڻپ ۽ خود اظهار کي اهميت
سوچ: “محنت ڪنداسين، پر انصاف به گهرجي
جنريشن زيڊ (Generation Z)
پيدائش: تقريبا 1997 – 2012
خاصيتون:
سوشل ميڊيا، اسمارٽ فون ۽ فاسٽ انٽرنيٽ سان وڏي ٿيل
سياسي ۽ سماجي معاملن تي وڌيڪ باشعور
آزادي، شفافيت ۽ سچ ڳالهائڻ جي خواهش
سوچ: اسان کي بيوقوف نٿا بڻائي سگهو
جنريشن الفا (Generation Alpha)
پيدائش: 2013 کان پوءِ
خاصيتون:
اي آءِ، ٽيبليٽ، يوٽيوب ۽ ڊجيٽل سکيا سان جنم
روايتي اسڪولنگ کان مختلف سکيا جا طريقا
سوچ: دنيا اسڪرين مان شروع ٿئي ٿي



