ھن ڪتاب ۾ ڇهن مختلف ڪتابن جو جامع تعارف، ڇهن عظيم ليکڪن جي فن ۽ هنر جي آزاد تنقيد ۾ سندس تبصرو ۽ جائزو، مختصر ڪهاڻين، ناولن ۽ مضمونن جي پنجن ڪتابن تي سندس جائزو ۽ تبصرا شامل آهن.
ليکڪ: گل محمد عمراڻي
مختصر ڳالهه ڪريان تہ مان محمد علي پٺاڻ جي شاعرانه نثر جي فن کي خوبصورتي جي تال جي تخليق طور بيان ڪندس. شيلي ان کي پنهنجي انداز ۾ بيان ڪيو آهي ته “شاعر ٿيڻ جو مطلب سچ ۽ خوبصورتيءَ کي سمجهڻ آهي، جيڪي احساس ۽ اظهار جي وچ ۾ موجود آهن.”
موجوده ڪتاب سندس بهترين شايع ٿيل ڪمن جو 39 هون ڪتاب آهي. جيڪو گذريل 50 سالن کان سندس سرگرم ادبي دانشورانه سفر مان سندس لامحدود جوش ۽ جذبي جو هڪ شاندار مثال آهي. مالي مشڪلاتن ۽ ڊگهي عرصي کان صحت جي مسئلن جي ڪري مٿس سخت دٻاءُ جي باوجود، هو بي خوف ٿي لکندو رهي ٿو. هي ڪتاب واقعي شاندار ۽ هميشه پڙهڻ جي لائق آهي ڇاڪاڻ ته هن ڀيري ان ۾ ڇهن مختلف ڪتابن جو جامع تعارف، ڇهن عظيم ليکڪن جي فن ۽ هنر جي آزاد تنقيد ۾ سندس تبصرو ۽ جائزو، مختصر ڪهاڻين، ناولن ۽ مضمونن جي پنجن ڪتابن تي سندس جائزو ۽ تبصرا شامل آهن.
هن پاڻ کي غير جانبدار تجزيي لاءِ هڪ بھترين تنقيدي مفڪر ثابت ڪيو آهي ۽ فنڪارانه ڪارڪردگي ۾ پنهنجي قيمتي علمي بصيرت جو مظاهرو ڪيو آهي. ماڻهو اڪثر پڇندا آهن ته محمد علي پٺاڻ ايترو ڪجهه ڇو لکي رهيو آهي ۽ هڪ عنوان کي مڪمل ڪرڻ کان پوءِ ٻيو ڪتاب ڇو شايع ڪري رهيو آهي. هن مشڪل سوال جو جواب اهو آهي ته هن وٽ تجرباتي اظهار جي هڪ تيز جادوئي ڇنڊ ڇاڻ ۽ لفظن لاءِ پيار جو هڪ نازڪ ڪردار ۽ پنهنجي دل جي گهراين مان لفظن کي استعمال ڪرڻ ۾ مسلسل خوشي جو خزانو آهي. هن وٽ لفظن ۽ ڊائلاگ جو هڪ عظيم ۽ شاندار ذخيرو آهي ۽ هن کي ان کي پنهنجن پيارن پڙهندڙن سان شيئر ڪرڻ ۽ اظهار ڪرڻ جي تمنا آهي جيڪي هن جي شاندار فن ۽ هڪ عظيم جمالياتي تخليق جو انتظار ڪري رهيا آهن. شايد هو بلاشبہ مرزا قليچ بيگ ۽ هن جهڙن ٻين عظيم اڳوڻن جي پنهنجي قرض کان واقف آهي.
هي قابل ذڪر ڪتاب هڪ جديد مشهور شخصيت، هڪ قابل ليکڪ جي شاعرانه نثر لکڻ جو تنقيدي جائزو آهي. مشهور دور جي همعصر ليکڪن جي ادبي انداز تي متوازن فيصلي لاءِ لکڻ تمام ضروري آهي جيڪي هڪ ٻئي کان مختلف آهن پر بنيادي طور تي فنڪار آهن. اڄ سنڌي ادب ۽ ٻولي ۾ جيڪو ڪجهه لکجي رهيو آهي ان ۾ وڏو تنوع ۽ فرق آهي.ان دعا سان گڏ تہ شال لکندو رھي. (مترجم: آغا نور محمد)
_______________
