آمريڪا جي ڌرتيءَ ڌڻين جي تاريخي فتح: يوروڪ قبيلي پنھنجي زمين حاصل ڪري ورتي

ڪئليفورنيا ۾ يوروڪ قبيلي ڪليمٿ نديءَ ڪناري پنھنجي اباڻي زمين حاصل ڪرڻ لاءِ لڳاتار 23 ورھيہ جاکوڙ ڪئي ۽ نيٺ 47000 ايڪڙ زمين حاصل ڪري ورتي

23 سالن جي لڳاتار جدوجهد کان پوءِ، ڪيليفورنيا ۾ رهندڙ يوروڪ قبيلي Yurok Tribe هڪ وڏي تاريخي ڪاميابي حاصل ڪندي ڪليمٿ ندي Klamath River جي ڪناري سان لڳندڙ پنهنجي اباڻي زمين جا 47,000 ايڪڙ ٻيهر حاصل ڪري ورتا آهن۔ هي ڪاميابي رڳو زمين جي واپسي ناهي، پر اها ثقافتي ورثي جي بحالي، ماحولياتي نظام جي بحالي، ۽ پنهنجي سڃاڻپ سان جڙيل زمين سان گهري روحاني لاڳاپي جي ٻيهر بحاليءَ جي علامت آهي۔

هي زمين، جيڪا سائيز ۾ مين ھٽن  Manhattan کان ٽي ڀيرا وڏي آهي، گهڻي عرصي تائين ڪاٺ ڪٽڻ واري صنعت جي ڪمپنين جي قبضي هيٺ رهي هئي۔ سالن دوران، انهن ڪمپنين جي غلط انتظام ۽ لاپرواهه عملن ماحول کي سخت نقصان پهچايو، جنهن سبب جهنگلي جيوت جا ماڳ تباهه ٿي ويا ۽ قدرتي نظام بگڙي ويو۔ هاڻي جڏهن اها زمين يوروڪ قبيلي کي واپس ملي آهي، تہ انهن وٽ موقعو آهي تہ هو پنهنجي روايتي علم ۽ قدرن مطابق ٻيهر ٻيلن، درياهن ۽ جيوت کي بحال ڪن. اهي قدر جيڪي هميشه پائيداري ۽ فطرت سان هم آهنگي تي ٻڌل رهيا آهن۔

  يوروڪ ڌرتيءَ ڌڻين جي هي ڪاميابي ڏهاڪن جي محنت جو نتيجو آهي. 23 سالن جي ڳالهين، قانوني جدوجهد، ۽ ماحولياتي ادارن ۽ سرڪاري ايجنسين سان گڏيل ڪوششن جو نتيجو۔ مقامي ماڻهن کان کسيل زمين کي واپس وٺڻ ڪڏهن بہ آسان عمل ناهي هوندو۔ ان لاءِ ثابت قدمي، جدوجهد، ۽ عزم جي ضرورت هوندي آهي ۽ اهي سڀ خوبيون يوروڪ ڌرتيءَ ڌڻين بار بار ڏيکاريون آهن۔

هن زمين جي بحالي رڳو ثقافتي فتح ناهي، پر  ڪليمٿ نديءَ Klamath River جي ماحولياتي بحالي لاءِ بہ انتهائي اهم آهي۔ هن درياهه کي ڪيترين ئي ماحولياتي مشڪلاتن کي منهن ڏيڻو پيو آهي، جنهن ۾ سامونڊي مڇي (سامن) جي آبادي ۾ خطرناڪ گهٽتائي شامل آهي۔ هاڻي، هن زمين جي واپسي سان، يوروڪ لوڪ پنهنجي ماحولياتي ڪوششن کي وڌائي سگهن ٿا تہ جيئن پاڻي جي معيار کي بهتر بڻائي، اهم رهائشي ماڳن کي بحال ڪري، ۽ حياتياتي معيار  کي بلند ڪري سگھن.

 هن ڪاميابي جي اهميت رڳو ماحولياتي فائدي تائين محدود ناهي۔ يوروڪ لوڪن لاءِ هي انصاف جو لمحو آهي ۽ مقامي ماڻهن جي حقن جي سڃاڻپ جو اظهار آهي. هي ٻين اهڙين تحريڪن لاءِ بہ هڪ زبردست مثال آهي ۽ اهو ظاهر ڪري ٿو تہ  ڌرتيءَ ڌڻين جو انهن جي اباڻي زمينن سان ٻيهر لاڳاپو قائم ڪرڻ ڪيترو ضروري آهي۔

يوروڪ ماڻهن لاءِ، هي زمين رڳو ماضي سان لاڳاپي جو اظهار ناهي پر  اھا سندن روشن مستقبل جي بہ ضمانت فراهم ڪري ٿي. هي ڪاميابي انهن لاءِ هڪ مضبوط بنياد فراهم ڪري ٿي جنهن تي هو پنهنجي ثقافت جي حفاظت، ماحول جي سنڀال، ۽ پنهنجي ورثي کي ايندڙ نسلن تائين منتقل ڪرڻ جو سلسلو جاري رکي سگهن ٿا۔

ھن ۾ سنڌي ماڻھن ۽ سنڌو لوڪن لاءِ بہ ھڪ پيغام آھي.

________________

سنڌيڪار: چئٽ جي پي ٽي

اصلاح: جڳديش آهوجا. جڳديش آهوجا ڪراچي، سنڌ ۾ رھي ٿو.  لاڙڪاڻو سندس جنم ڀومي آھي. ھُو سياست، تاريخ، بين الاقوامي تعلقات ۽ فلسفي جو شاگرد ھجڻ سان گڏ ڪالم نگار ۽ ڪجھ ڪتابن جو ليکڪ، سنڌو واس فائونڊيشن جو باني صدر ۽ سنڌ يونائيٽڊ پارٽي جو اڳواڻ آھي. ھُن برٽش ڪمپني Pinch Media پاران سنڌ ۽ سنڌي ڪميونٽي تي ٺاھيل دستاويزي فلم ‘اڃان بہ قائم’ Still Standing ۾ مک ڪردار ادا ڪيو.