شاعر: ڀواني شنڪر نيال
شاعر ڊاڪٽر ڀواني شنڪر نيال ۶ جولا# ۱۹۶۸ع تي هندوستان جي رياست اڊيسا (اوڙيسا) جي ضلعي ڪالاهانڊي ۾ پئدا ٿيو. هو انساني حقن جو سرگرم ڪارڪن پڻ آهي ۽ سڄي هندوستان ۾ ڪم ڪري چڪو آهي. هو ڪيترين ئي سماجي، سياسي ۽ ثقافتي تنظيمن جو باني آهي. بنيادي طور تي هو اوڙيا ٻوليءَ جو شاعر آهي، ۽ ان سان گڏوگڏ هن هنديءَ ۾ به لکيو آهي. هن اوڙيا ۾ ٽي، هنديءَ ۾ ٻه ۽ انگريزيءَ ۾ ٻه شعري مجموعا (Lockdown ۽ An Encounter with Death) شايع ڪرايا آهن. هو رسالن ’دي سورجيا‘، ’دي ڪالاهانڊي ايڪسپريس‘ ۽ ’دي بندي ڪالاهانڊي‘ جو ايڊيٽر رھيو آهي، جڏهن ته اڊيسا رياست جي ادبي رسالي ’ماهوري‘ جو چيف ايڊيٽر آهي. سندس شاعريءَ جو ۲۰ کان وڌيڪ ٻولين ۾ ترجمو ٿي چڪو آهي، جن ۾ انگريزي، اطالوي، روسي، سربين، چيني، فرانسيسي، پولش، عربي، البانيائي، فلپائني، ويٽنامي، اردو ۽ بنگالي وغيره شامل آهن. سندس ٻه شعري مجموعا ’Lockdown‘ ۽ ’An Encounter with Death‘ لنڊن ۽ نئين دهلي ۾ شايع ٿيا.
ٿورو ئي احساس ٿئي ها (نظم)
ٿورو ئي احساس ٿئي ها
ته تون منهنجي نصيب ۾ ناهين،
ته مان ايئن اڳتي نه وڌان ها،
ايڏيءَ وارفتگيءَ سان
دل کي دل سان ملائڻ جي
ڪوشش نه ڪريان ها،
بي روڪ رفتار سان
ستن رنگن جي خوابن ۾
ايئن گُم نه ٿيان ها.
ٿورو ئي احساس ٿئي ها
ته اهي جبل، اهي نديون، اهي آبشار،
اهو سج جو لھڻ، اهو سج جو اڀرڻ،
اُڻويهينءَ جي اها رات،
پوڄ جي چانڊوڪي رات جي سفر ۾،
ان چنڊ کان سواءِ رات جي
مڌم چانڊاڻ ۾
پنهنجو پاڻ کي ايئن نه ڳاريان ها.
فيبروريءَ جون آخري گھڙيون،
ڦڳڻ جي مھيني جون ٻپھريون،
ڪڏهن سياري جي
ان پهرين پرهه جي سرخيءَ ۾—
مان پنهنجو پاڻ کي
ائين نه وڃايان ها.
جي جدا ٿيڻ ئي
نصيب ۾ لکيل هو،
ته پوءِ ايڏيون
وضاحتون نه ڏيان ها؛
ڪڏهن ڳوٺ جي ڏکڻ پاسي
ان چوراهي تي،
ڪڏهن پنهنجي ئي ملڪ جي
ڪنهن محفوظ ٻيلي اندر،
ڪنهن نخلستان ۾،
۽ ڪڏهن ملڪ کان ٻاهر
ڪنهن سامونڊي ٻيٽ تي.
ٿورو ئي اندازو ٿئي ها
ته ايندڙ لمحي
تون هميشه لاءِ
نه رهندينءَ،
ته مان بيقراريءَ جي
پوک نه ڪريان ها،
۽ نه انتظار ڪريان ها
ايڏين صدين،
ايڏين هزارين صدين،
۽ نه الائي ڪيترن
زمانن تائين.
منهنجو ساهه يا منهنجي پڇاڙي
توهان جي اندر داخل نه ٿي سگهي،
نه پهرين وانگر
بي روڪ
توهان مان ٻاهر نڪري سگهي ٿي.
مان پوءِ ان
وسري ويل اشارن جي ٻوليءَ
جي مشق نه ڪريان ها،
نه ڪريان ها
توهان کي حاصل ڪرڻ جي
لوڀ، محبت ۽ سحر جي،
درياه جي ڪناري
انتظار.
دستِ شعر ۾
جاودان شاعريءَ جو جھنڊو جھلي.
ٿوري به
آهٽ ٿئي ها
ته هيءَ دنيا فاني آهي،
۽ برهما ئي سچائي آهي؛
ڪوڙي آهي ان جي کِل، ان جي خوشي،
ڪوڙي آهي ان جي گفتگو،
آسمان جو وصال،
قربت جو تحفو—
ته ڪڏهن اميد نه ٻڌان ها
ان جي پهچ کان پري دنيا مان،
ان جي هن جهان مان،
ان جهان مان.
رشتن جي پُل ٻڌڻ لاءِ
پنهنجو وقت ۽ پنهنجو عزم
ايئن ضايع نه ڪريان ها.
ايڏي آسماني رنگ جو ادب پڙهي،
ايڏي اڇي رنگ جي شاعري اوڍي،
ان جي ٻن چپن جي وچ ۾ وسيل
ان لامحدود دنيا تي
پرواز نه ڪريان ها.
۽ پنهنجي نصيب ۾ جمع ٿيل
پنهنجي قيمتي وقت کي به
ايئن قربان نه ڪريان ها.
ଟିକିଏ ବି
ଡ଼. ଭବାନୀ ଶଙ୍କର ନିଆଲ
ଟିକିଏ ବି
ଆଭାସ ପାଇଥାନ୍ତି କି
ତୁମେ ମୋ ଭାଗ୍ୟରେ ନାହଁ
ଆଗକୁ ମୁଁ ବଢ଼ି ନ ଥାନ୍ତି
ଏତେ ତନ୍ମୟତାର ସହ
ହୃଦୟକୁ ଯୋଡିବାର
ପ୍ରୟାସ କରିନଥାନ୍ତି
ଅବିରାମ ଗତିରେ
ସାତ ରଙ୍ଗର ସ୍ବପ୍ନରେ ମସଗୁଲ ହେଇ।
ଟିକିଏ ବି ଆଭାସ ପାଇଥିଲେ
ସେ ପାହାଡ଼,ସେ ନଦୀ,ସେ ଝରଣା
ସୂର୍ଯ୍ୟାସ୍ତ ସେ ସୂର୍ଯ୍ୟୋଦୟ
ଅର୍ଦ୍ଧ ଚନ୍ଦ୍ରମାର ରାତି
ପୂର୍ଣ୍ଣିମା ରାତ୍ରିର ଯାତ୍ରା ପଥରେ
ସେ ଅମାବାସ୍ୟାର ଜହ୍ନ ଆଳୁଅରେ
ନିଜକୁ ହଜେଇ ଦେଇନଥାନ୍ତି
ସେ ଫେବୃଆରୀ ମାସର ଶେଷ ପ୍ରହରରେ
ଫାଲଗୁନ ମାସର ଅପରାହ୍ନରେ
କେବେ ଶୀତ ମାସର ଅରୁଣୋଦୟରେ।
ଅଲଗା ହେବା ହିଁ ନିୟତି ଥିଲା
ତେବେ ଏତେ
ସ୍ପଷ୍ଟୀକରଣ ଦେଇନଥାନ୍ତି
କେବେ ଗାଁର ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗରେ ଥିବା ଚାରିଛକରେ
କେବେ ନିଜ ଦେଶ ର ଏକ ଅଭୟାରଣ୍ୟ ଭିତରେ | ମରୁଦ୍ୟାନରେ
ଆଉ କେବେ ଦେଶ ବାହାରେ ଏକ ସମୁଦ୍ର ଟାପୁରେ।
ଯଦି ଟିକିଏ ବି ଅନୁମାନ ଥାଆନ୍ତା
କି ଆସନ୍ତା ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ଆଉ
ରହିବ ନାହିଁ ସବୁଦିନ ପାଇଁ, ତୁମେ
ବ୍ୟାକୁଳତାର ଚାଷ କରି ନ ଥାଆନ୍ତି
ଆଉ ଅପେକ୍ଷା କରି ନଥାନ୍ତି
ଏତେ ଶତାବ୍ଦୀ ଏତେ ସହସ୍ରାଦ୍ଦୀ
ଆଉ ଅନେକ କାଳଖଣ୍ଡ ଯାଏଁ।
ମୋ ନିଶ୍ୱାସ କିମ୍ବା ପ୍ରଶ୍ୱାସ
ତୁମ ଭିତରେ ପ୍ରବେଶ କରିପାରୁ ନାହିଁ
କି ପ୍ରସ୍ଥାନ କରିପାରୁ ନାହିଁ
ଆଗଭଳି ବିନା ବିଘ୍ନରେ
ମୁଁ ଆଉ ସେ ଅପାସୋରା
ଇସାରାର ଅଭ୍ୟାସ କରୁନଥାନ୍ତି
କରୁନଥାନ୍ତି
ତୁମକୁ ପାଇ ଯିବାର
ଲୋଭ,ମୋହ ଏବଂ ସମ୍ମୋହନର ନଦୀ ତୀରେ।
କାଳଜୟୀ କବିତାର ପତାକା ଧରି।
ଟିକିଏ ବି
ଆହାଟ ହେଇଥାନ୍ତା କି
ଜଗତ ମିଥ୍ୟା, ବ୍ରହ୍ମସତ୍ୟ
ମିଥ୍ୟା ତା ହସ, ଖୁସି
ମିଥ୍ୟା ତା ସଂଳାପ, ଆକାଶର ଅଭିସାର
ନିବିଡ଼ତାର ନୈବେଦ୍ୟ
କେବେ ମୁଁ ଆଶା ବାନ୍ଧିନଥାନ୍ତି
ତା ଅପହଂଚ ଜଗତକୁ
ତା ଇହଲୋକକୁ,ପର ଲୋକକୁ
ସମ୍ପର୍କର ସେତୁ ପାଇଁ
ନିଜ ସମୟ ଏବଂ ସଂକଳ୍ପକୁ
ସଂଚାଳନ କରିନଥାନ୍ତି
ଏତେ ଆକାଶୀ ରଙ୍ଗର ସାହିତ୍ୟ ପଢ଼ି
ଏତେ ସଫେଦ ରଙ୍ଗର କବିତା ଓଢ଼ି
ତା ଦୁଇଟି ଓଠ ଭିତରର
ଅନନ୍ତ ପୃଥିବୀ ଉପରେ ଉଡାଣ ଭରି ।
ପ୍ରାରଦ୍ଧରେ ଥିବା ନିଜ ସଂଚିତ ସମୟକୁ ବିସର୍ଜନ କରି।
Original Odia
____________
ڀواني شنڪر نيال
سنڌي ترجمو: جيمناءِ
ايڊيٽنگ: نصير اعجاز
