”آمريڪا هتي هو، هتي آهي، ۽ ڪيڏانهن به نه ويندو “ انھن لفظن سان، آمريڪي سفير اسٽيفني ايل. هالٽ 15 سيپٽمبر 2026 تي مناما ۾ 250هين آمريڪي آزاديءَ جي ڏينهن واري تقريب ۾ مھمانن جو آڌرڀاءُ ڪيو.
حبيب تومي
مناما: ”آمريڪا هتي هو، هتي آهي، ۽ ڪيڏانهن به نه ويندو.“
انھن زوردار لفظن سان، آمريڪي سفير اسٽيفني ايل. هالٽ 15 سيپٽمبر 2026 تي مناما ۾ 250هين آمريڪي آزاديءَ جي ڏينهن واري تقريب ۾ مھمانن جو آڌرڀاءُ ڪندي آمريڪا ۽ بحرين وچ ۾ پائيدار تعلقات تي زور ڏنو.
اهو تاريخي موقعو هو. هالٽ بحرين ۾ آزاديءَ جي ڏينهن جي تقريب جي ميزباني ڪندڙ پهرين آمريڪي عورت سفير بڻجي وئي، جيڪو ٻنهي ملڪن جي وچ ۾ 1971ع ۾ سفارتي تعلقات قائم ٿيڻ کان پوءِ وڌندڙ ٻه طرفن لاڳاپن ۾ هڪ ٻيو سنگ ميل آهي.
جنوريءَ ۾، هالٽ شاهه حمد بن عيسيٰ آل خليفه کي پنهنجا سفارتي دستاويز پيش ڪيا، جنهن بعد هوءَ بحرين ۾ 20هين آمريڪي سفير بڻجي وئي ۽ پنجن ڏهاڪن کان وڌيڪ هلندڙ اها روايت ٽوڙي ڇڏي جنهن تحت هتان جا سڀئي 19 سفير مرد رهيا هئا.
ان تاريخي موقعي جي علامت کان هٽي ڪري، هالٽ ان تقريب کي تسلسل، ڀائيواري ۽ مستقبل جي امڪانن تي زور ڏيڻ لاءِ استعمال ڪيو.
سموري تقريب دوران، هن انهن سڀني مھمانن جي ڳالهين کي ڌيان سان ٻڌو جيڪي ساڻس هٿ ملائڻ ۽ ڳالهائڻ چاهين پيا.
هوءَ مُرڪندڙ چهرَي سان، هڪ بهترين ۽ ڌيان ڏيندڙ ميزبان نظر آئي، جيڪا وڏي تقريب جي باوجود، هر مھمان کي احترام ۽ آجيان جو احساس ڏيارڻ لاءِ پرعزم هئي؛ هوءَ ماڻهن جي سوالن جا جواب ڏيندي ۽ خيالن جي مٽاسٽا ڪندي رهي هئي.
هن چيو ته بحرين ۽ آمريڪا جا تعلقات هڪ مضبوط بنياد تي بيٺل آهن، جڏهن ته نئين تعميري تعاون لاءِ به ڪافي گنجائش موجود آهي.
پنهنجي تقرير ۾، خاص مھمان شيخ عبدالله بن حمد آل خليفه (بادشاهه جي ذاتي نمائندي)، سرڪاري وزيرن، سفيرن ۽ عهديدارن جي موجودگي ۾، هالٽ ان ڳالهه تي زور ڏنو ته بحرين-آمريڪا تعلقات ۽ ڀائيواري هڪ مضبوط بنياد تي قائم آهي، جنهن ۾ وڌيڪ تعاون جا اهم موقعا موجود آهن.
هن ٻه طرفن لاڳاپن جي تاريخ کي بحرين ۾ آمريڪي مشنريز جي آمد ۽ تيل جي دريافت ۾ شامل آمريڪي جيولوجسٽن جي ڪم سان جوڙيو، جنهن کان پوءِ هن هاڻوڪي دور جي ڳالهه ڪئي جيڪو تعاون تعليم، علم، سائنس، بزنس ۽ سيڪيورٽي تائين پکڙيل آهي.
هن چيو، ”خطري کي روڪڻ، امن امان ۽ خوشحاليءَ لاءِ جيڪو ڪم اسان گڏجي ڪريون ٿا، اهو بيمثال آهي.“
سفير زور ڏنو ته هي لاڳاپا مختلف شعبن ۾ وڌي رهيا آهن، جن ۾ معدنيات، خلائي تحقيقات، آرتيفيشل انٽيليجنس ۽ شهري نيوڪليئر تعاون شامل آهن.
هن ماڻهن جي پاڻ ۾ رابطن جي اهميت تي پڻ روشني وڌي، خاص ڪري تعليمي ۽ ثقافتي، ۽ خيالن جي مٽاسٽا. هن ٻڌايو ته بحريني شهري آمريڪي پروگرامن جهڙوڪ فلبرائيٽ (Fulbright) ۽ همفري (Humphrey) فيلوشپ ۾ وڌيڪ حصو وٺي رهيا آهن، جڏهن ته آمريڪي پڻ بحرين اچي رهيا آهن.
ھن چيو تہ اقتصادي ۽ تجارتي تعلقات هڪ اهم رستو مهيا ڪن ٿا. ٻئي ملڪ پنهنجي آزاد تجارتي معاهدي (FTA) جي ايندڙ 20 سالن ۾ داخل ٿي رهيا آهن. هن ٻڌايو ته 2025ع ۾ ٻه طرفي تجارت لڳ ڀڳ 4 ارب ڊالر تائين پهچي وئي هئي.
سيڪيورٽي ۽ علائقائي تعاون انھن لاڳاپن جو ٻيو وڏو ٿنڀو آهن. هالٽ جامع سيڪيورٽي انٽيگريشن ۽ پروپيرٽي معاهدي (C-SIPA)، ابراهام معاهدي (Abraham Accords)، ۽ گڏيل قومن جي سلامتي ڪائونسل ۾ ٻنهي ملڪن جي گڏيل ڪم جو ذڪر ڪيو.
هن ان تعاون کي ”سچو ۽ گڏيل قدرن تي مبني“ قرار ڏنو.
ھُوءَ هڪ پيشه ور سفارتڪار جنهن وٽ وسيع علائقائي تجربو آهي. هالٽ آمريڪي سينيئر فارن سروس جي ھڪ پيشه ور ميمبر آهي.
بحرين پهچڻ کان اڳ، هن جولاءِ کان نومبر 2023ع تائين اسرائيل ۾ آمريڪي سفارتخاني ۾ ڊپٽي چيف آف مشن طور خدمتون سرانجام ڏنيون.
ان اسائينمينٽ کان اڳ، هوءَ نيشنل سيڪيورٽي ڪائونسل ۾ مڊل ايسٽ ۽ نارٿ آفريڪا لاءِ ائڪٽنگ سينيئر ڊائريڪٽر ۽ گلف افيئرز جي ڊائريڪٽر هئي.
هن قبرص ۾ آمريڪي سفارتخاني ۾ ڊپٽي چيف آف مشن ۽ مسقط (عمان) ۾ آمريڪي سفارتخاني ۾ ڊپٽي چيف آف مشن طور بہ ذميواريون سنڀاليون ھيون.
هن واشنگٽن ڊي سي ۾ اسٽيٽ ڊپارٽمينٽ جي ايگزيڪيٽو سيڪريٽريٽ اسٽاف جي ڊپٽي ڊائريڪٽر؛ مناما ۾ آمريڪي سفارتخاني ۾ پوليٽيڪل ۽ اڪنامڪ سيڪشن چيف؛ ۽ قاهره ۾ آمريڪي سفارتخاني ۾ ڊپٽي پوليٽيڪل ڪائونسلر طور پڻ خدمتون سرانجام ڏنيون.
هن جي واشنگٽن اسائينمينٽس ۾ ايراني معاملن جي آفيس ۽ اسٽيٽ ڊپارٽمينٽ جي آپريشنز سينٽر ۾ ڪم شامل هو. هن مونٽيري (ميڪسيڪو) ۽ جدي (سعودي عرب) ۾ آمريڪي قانصلخاني ۾ به ڪم ڪيو.
فلوريڊا جي رهاڪو هالٽ واشنگٽن ڊي سي جي دي جارج واشنگٽن يونيورسٽي مان B.A. ۽ برطانيه جي يونيورسٽي آف ڪيمبرج مان M.Phil. جي ڊگري حاصل ڪئي آهي. هوءَ عربي ۽ اسپينش ٻوليون ڳالهائي سگهي ٿي.
هوءَ اسٽيفن سي. بونڊي جي جاءِ تي مقرر ٿي، جنهن ڊسمبر 2021ع کان 2025ع تائين سفير طور خدمتون سرانجام ڏنيون. بونڊي سينيئر فارن سروس جو پيشه ور ميمبر هو جنهن وٽ منسٽر-ڪائونسلر جي رتبو هو؛ کيس پريزيڊنشل رينڪ ايوارڊ، اسٽيٽ ڊپارٽمينٽ جا ڪيترائي ايوارڊ، ۽ ڊپارٽمينٽ آف ڊفينس جو جوائنٽ سٽيزن سروس ڪمنڊيشن ايوارڊ ملي چڪا هئا. 2016ع ۾ کيس اسٽيٽ ڊپارٽمينٽ پاران ”سينيئر فارن پاليسي ايڊوائزر آف دي ئيئر“ طور تسليم ڪيو ويو هو.
هالٽ جي مقرري هڪ وڏي تاريخي اهميت رکي ٿي، جيڪا 2008ع ۾ بحرين پاران هديٰ عزرا نونو (Houda Ezra Nonoo) کي آمريڪا ۾ پنهنجي سفير مقرر ڪرڻ کان 18 سال پوءِ عمل ۾ آئي آهي.
نونو جي مقرري پاڻ تاريخي هئي. هوءَ ڪنهن به عرب ملڪ جي پهرين يهودي سفير بڻجي آمريڪا وئي ۽ 2013ع تائين واشنگٽن ۾ خدمتون سرانجام ڏنائين. هن جون سفارتي ذميواريون غير مقامي بنيادن تي ڪئناڊا، ميڪسيڪو ۽ برازيل تائين به پکڙيل هيون.
بحرين باقاعدگيءَ سان وڏن دارالحڪومتن ۾ عورت سفيرن کي مقرر ڪندو رهيو آهي، جن ۾ واشنگٽن، لنڊن، پئرس، بيجنگ، قاهره، برسلز ۽ بئنڪاڪ شامل آهن، ان سان گڏ ملائيشيا ۾ هڪ عورت چارج ڊي افيئرز به مقرر ڪئي وئي آهي.
ترڪي جي هلال باشڪال (Hilal Başkal) سن 2001 ۾ بحرين ۾ پهرين عورت سفير بڻجي تاريخ رقم ڪئي هئي. هن 2005ع تائين خدمتون سرانجام ڏنيون. پوءِ ترڪيءَ جون ٻه ٻيون عورتون پڻ مقرر ڪيون ويون: هاتون ديميرر (2013-2018) ۽ ايسن چاڪل 2021-2024.
ايشيا ۽ يورپ جي ڪيترن ئي ٻين ملڪن پڻ بحرين ۾ عورت سفيرن کي مقرر ڪيو آهي.
بحرين ۾ آمريڪي سفيرن جي لسٽ:
جان اين. گاچ جونيئر (John N. Gatch, Jr.) (1971-1972) – قائم مقام چارج ڊي افيئرز.
وليم اي. اسٽولٽزفس جونيئر (William A. Stoltzfus, Jr.) (1972-1974) – ڪويت، عمان، قطر ۽ گڏيل عرب امارات لاءِ سفير (ڪويت مان ڪم ڪندڙ).
جوزف ڊبل يو. ٽوائنام (Joseph W. Twinam) (1974-1976) – مناما ۾ مقامي سطح تي پهرين آمريڪي سفير.
واٽ ٽي. ڪلوويريس چوٿون (Wat T. Cluverius, 4th) (1976-1978)
رابرٽ ايڇ. پيليٽرو جونيئر (Robert H. Pelletreau, Jr.) (1979-1980)
پيٽر اي. سدرلينڊ (Peter A. Sutherland) (1980-1983)
ڊونالڊ سي. ليڊل (Donald C. Leidel) (1983-1986)
سيم ايڇ. زاخم (Sam H. Zakhem) (1986-1989)
چارلس وارن هوسٽلر (Charles Warren Hostler) (1989-1993)
ڊيوڊ ايس. روبنز (David S. Robins) (1993-1994) – قائم مقام چارج ڊي افيئرز.
ڊيوڊ ايم. رينسم (David M. Ransom) (1994-1997)
جاني ينگ (Johnny Young) (1997-2001)
رانلڊ اي. نيوئمن (Ronald E. Neumann) (2001-2004)
وليم ٽي. منرو (William T. Monroe) (2004-2007)
ايڊم ايريلي (Adam Ereli) (2007-2011)
ٿامس سي. ڪراجيسڪي (Thomas C. Krajeski) (2011–2014)
وليم وي. روبڪ (William V. Roebuck) (2015-2017)
جسٽن سائبريل (Justin Siberell) (2017-2020)
اسٽيفن سي. بونڊي (Steven C. Bondy) (2021 – 2025)
اسٽيفني هالٽ (Stephanie Hallett) (2026 – هاڻي تائين)
گلف ڪوآپريشن ڪائونسل GCC (بحرين، ڪويت، عمان، قطر، سعودي عرب ۽ گڏيل عرب امارات) ۾ آمريڪي عورت سفيرون:
فرانسيش ڊي ڪُڪ (Frances Dee Cook) (عمان 1995 – 1998)
الزبيٿ ڊيوينپورٽ ميڪيئون (Elizabeth Davenport McKune) (قطر 1998 – 2001)
مورين اي. ڪوئين (Maureen E. Quinn) (قطر 2001 – 2004)
مارسيل واهبا (Marcelle Wahba) (UAE 2001 – 2004)
ڊيبورا ڪي. جونز (Deborah K. Jones) (ڪويت 2008 – 2011)
سوزن ايل. زيادي (Susan L. Ziadeh) (قطر 2011 – 2014)
گريٽا سي. هولٽز (Greta C. Holtz) (عمان 2012 – 2015)
ڊانا شيل اسمٿ (Dana Shell Smith) (قطر 2014 – 2017)
باربرا اي. ليف (Barbara A. Leaf) (UAE 2015 – 2018)
الينا رومانووسڪي (Alina Romanowski) (ڪويت 2020 – 2022)
ليسلين ميريڊٿ ٽسو (Leslie Meredith Tsou) (عمان 2020 – 2023)
مارٽينا اي. اسٽرانگ (Martina A. Strong) (UAE 2023 – 2025)
ڪيرن ساساهارا (Karen Sasahara) (ڪويت 2023 – 2025)
پين اي. ايسڪروگيما (Ana A. Escrogima) (عمان 2023 – هاڻي تائين)
واشنگٽن اڃا تائين رياض ۾ ڪنهن عورت کي سفير مقرر ناهي ڪيو، جيتوڻيڪ سعودي عرب فيبروري 2019ع ۾ شهزادي ريما بنت بندر آل سعود کي آمريڪا ۾ سفير مقرر ڪري تاريخ رقم ڪئي هئي.
جيتوڻيڪ سعودي عرب ۾ ڪا به عورت آمريڪي سفير طور ناهي رهي، پر واشنگٽن ڪيترن ئي موقعن تي عارضي طور قائم مقام چارج ڊي افيئرز طور سفارتخاني جون وڏيون ذميواريون عورتن کي سونپيون آهن.
ان لسٽ ۾ مارٽينا اي. اسٽرانگ (جنوري 2021)، ايلسن ڊلورٿ (جنوري 2025)، ۽ جينيفر لارسن (جنهن آگسٽ 2026ع ۾ عهدو سنڀاليو) شامل آهن.
____________
حبيب تومي، ايڊيٽر، دِي ايشيا اين (انگريزي سروس)
ڏکڻ ڪوريائي خابرو اداري دِي ايشيا اين جي انگريزي سروس جي ٿورن سان
