مهاراجا ڏاهر جو مجسمو: اروڙ يونيورسٽيءَ جي ديوارن تي هاڻي سنڌ جي تاريخ ڳالهائيندي
سنڌ جي قديم گاديءَ واري شهر اروڙ جي مٽيءَ مان هڪ ڀيرو ٻيهر تاريخ جي خوشبو اچڻ لڳي آهي! روهڙيءَ لڳ اروڙ يونيورسٽي آف آرٽس ۽ هيريٽيج جي آرٽسٽن لاجواب ڪارنامو سرانجام ڏنو آهي.
سنڌ ۾ پهريون ڀيرو سرڪاري سطح تي پنهنجي تاريخي هيرو مھاراجا ڏاھر جي مالڪي ڪئي وئي آهي. اسان جي آرٽسٽن جي هن محنت کي سلام، جن تاريخ کي پٿرن ۾ زنده ڪري ڇڏيو آهي.
سوشل ميڊيا مانيٽرنگ سروس
تازو، روهڙي لڳ قديم تاريخي ماڳ اروڙ جي نالي سان منسوب اروڙ يونيورسٽي ۾ سنڌ جي تاريخ کي زنده ڪرڻ لاءِ هڪ لاجواب فني شاهڪار تخليق ڪيو ويو آهي. يونيورسٽي جي ’وال آف هسٽري‘ (تاريخ جي ديوار) تي سنڌ جي آخري آزاد حڪمران مھاراجا ڏاهر جو مجسمو لڳايو ويو آهي، جيڪو سنڌ جي عوامي ۽ تاريخي حلقن ۾ وڏي ڌيان جو مرڪز بڻيل آهي.
سنڌ جي تاريخ ۾ هي پهريون ڀيرو آهي ته ڪنهن سرڪاري سطح جي تعليمي اداري ۾ مهاراجا ڏاهر جو مجسمو لڳايو ويو آهي. مهاراجا ڏاهر، جنهن پنهنجي ڌرتيءَ جي دفاع لاءِ وڙهندي جان ڏني، ان کي سنڌ جا قومپرست ۽ محقق ”ڌرتي جو سپوت“ قرار ڏيندا آهن. هن مجسمي جي تنصيب کي تاريخي ورثي جي مالڪي ڪرڻ ۽ سنڌ جي اصل سڃاڻپ کي بحال ڪرڻ جي ڪوشش طور ڏٺو پيو وڃي.
سکر جي صحافي ۽ اديب ممتاز بخاريءَ موجب اروڙ يونيورسٽي جي آرٽسٽن ۽ ماهرن پاران تيار ڪيل هي ’وال آف هسٽري‘ رڳو هڪ ديوار ناهي، پر سنڌ جي ماضيءَ جو هڪ کليل ڪتاب آهي. هن ديوار تي مهاراجا ڏاهر جي دور کان وٺي سنڌ جي ان وقت جي جاگرافيائي نقشي کي وڏي مهارت سان چِٽيو ويو آهي.
ھن فني ڪم ۾ هيٺيان پهلو خاص اهميت رکن ٿا:
سنڌ جو قديم نقشو: ان وقت جي سنڌ جون حدون ڪٿي ڪٿي هيون، ان کي نقشي ذريعي واضح ڪيو ويو آهي.
جنگ جو ميدان: مھاراجا ڏاهر ۽ محمد بن قاسم جي فوجن جي وچ ۾ ٿيندڙ معرڪي کي مجسمن ۽ نقش نگاريءَ ذريعي پيش ڪيو ويو آهي.
ثقافتي زندگي: ان دور جي اروڙ شهر جي رونقن، ماڻهن جي رهڻي ڪهڻي ۽ سنڌ جي قديم تهذيب کي آرٽ جي صورت ۾ محفوظ ڪيو ويو آهي.
هي سڄو پروجيڪٽ اروڙ يونيورسٽي جي باصلاحيت آرٽسٽن جي محنت جو نتيجو آهي. هن ڪم جو بنيادي مقصد هي آهي تہ يونيورسٽي ۾ پڙهندڙ شاگرد ۽ ايندڙ سياح سنڌ جي اصل تاريخ کان واقف ٿي سگھن؛ اهڙن تاريخي شاهڪارن سان اروڙ ۽ روهڙي جي علائقي ۾ سياحت جا نوان دروازاکولڻ ۽ پنهنجي هيروز ۽ تاريخي واقعن کي فن جي صورت ۾ محفوظ ڪري ايندڙ نسلن تائين پهچائڻ.
اروڙ يونيورسٽي پاران مھاراجا ڏاهر جو مجسمو ۽ وال آف هسٽري تعمير ڪرڻ دليري ۽ واکاڻ جوڳو قدم آهي. هي عمل ثابت ڪري ٿو ته سنڌ پنهنجي تاريخ جي هر موڙ کي، چاهي اهو ڪيترو به قديم هجي، وسارڻ نٿي چاهي. هي مجسمو ۽ نقش نگاري رڳو پٿر جو ڪم ناهن، پر سنڌ جي عظمت جو آئينو آهن.
______________
