بنگلاديش جو جھاز ايم وي بنگلار جويجاترا وچ اوڀر جي جنگ سبب ٻن مھينن کان ايراني نار ۾ ڦاٿل آھي جنھن تي 31 خلاصي سوار آھن. هرمز لنگھ جي ناڪابنديءَ سبب مختلف ملڪن جي ڏيڍ سئو کان وڌيڪ جھازن جا لڳ ڀڳ 20,000 خلاصي اتي ڦاٿل آهن.
8 اپريل تي جنگبنديءَ جي عمل ۾ اچڻ کانپوءِ، بنگلاديشي جهاز ’ايم وي بنگلار جويجاترا‘ سعودي عرب جي بندرگاهه راس الخير تان روانو ٿيو هو. لڳ ڀڳ 40 ڪلاڪن کانپوءِ، جڏهن جهاز هرمز جي پٽي ويجهو پهتو ته هن ايران جي حڪومت کان لنگهڻ جي اجازت گھري. پر جهاز جي انتظاميه کي تهران مان اجازت نه ملي سگهي، جنهن جي نتيجي ۾ جهاز واپس پنهنجي اڳوڻي پوزيشن تي موٽڻ تي مجبور ٿي ويو.
نمائندي وٽان
ڍاڪا: بنگلاديش جي ملڪيت وارو بحري جهاز ’ايم وي بنگلار جويجاترا‘ وچ اوڀر ۾ جاري جنگ سبب گذريل ٻن مهينن کان وڌيڪ عرصي کان هرمز لنگھ (ايراني نار) ۾ ڦاٿل آهي.
جهاز تي 31 بنگلاديشي خلاصي موجود آهن. جيتوڻيڪ، رڳو بنگلاديشي خلاصي ئي نه، پر عالمي بحري خيراتي ادارن موجب، هرمز لنگھ جي ناڪابندي سبب مختلف ملڪن جا لڳ ڀڳ 20,000 خلاصي اتي ڦاٿل آهن.
وچ اوڀر ۾ 8 اپريل تي جنگبنديءَ جي عمل ۾ اچڻ کانپوءِ، بنگلاديشي جهاز ’ايم وي بنگلار جويجاترا‘ سعودي عرب جي بندرگاهه راس الخير تان روانو ٿيو هو. لڳ ڀڳ 40 ڪلاڪن کانپوءِ، جڏهن جهاز هرمز جي پٽي ويجهو پهتو ته هن ايران جي حڪومت کان لنگهڻ جي اجازت گھري. پر جهاز جي انتظاميه کي تهران مان اجازت نه ملي سگهي، جنهن جي نتيجي ۾ جهاز واپس پنهنجي اڳوڻي پوزيشن تي موٽڻ تي مجبور ٿي ويو.
بنگلاديش شپنگ ڪارپوريشن (BSC) ميڊيا کي ٻڌايو ته بنگلاديش جي پرڏيهي وزارت سفارتي سطح تي اجازت حاصل ڪرڻ جون ڪوششون ڪري رهي آهي. بي ايس سي کي اميد آهي ته جهاز کي جلد هرمز جي پٽي مان گذرڻ جي اجازت ملي ويندي. ڪمپني اهو پڻ چيو ته سڀئي خلاصي صحتمند ۽ محفوظ آهن، جيتوڻيڪ جهاز هرمز جي پٽي جي ويجهو بيٺل آهي.
وچ اوڀر ۾ جنگ جي ڪري هزارين خلاصي گذريل ٻن مهينن کان خليج ۾ ڦاٿل آهن. مختلف بحري خيراتي ادارن سمنڊ جي وچ ۾ ڦاٿل انهن پورهيتن جي اڪيلائي ۽ ذهني دٻاءُ بابت ڳڻتيءَ جو اظهار ڪيو آهي.
بنگلاديش شپنگ ڪارپوريشن ميڊيا کي ٻڌايو ته جهاز ’ايم وي بنگلار جويجاترا‘ تي خلاصين لاءِ پاڻي ۽ خوراڪ جو ڪافي ذخيرو موجود آهي. خلاصين جي سهولتن ۾ اضافو ڪيو ويو آهي ۽ انهن جو حوصلو بلند رکڻ لاءِ کين پنهنجن گهرڀاتين سان مسلسل رابطي ۾ رکڻ جا انتظام ڪيا ويا آهن.
عالمي تنظيم ’دي سِيفَيررز چارٽي‘ موجب، 28 فيبروري تي وچ اوڀر ۾ جنگ شروع ٿيڻ کان وٺي هرمز جي پٽي ۾ اٽڪل 20,000 خلاصي ڦاٿل آهن. جڏهن ته انٽرنيشنل ميري ٽائيم آرگنائيزيشن (IMO) جي مطابق، هن تڪرار جي شروعات کان وٺي هٽ هٽ ۾ گهٽ ۾ گهٽ 11 خلاصي مارجي ويا آهن.
هرمز جو لنگھ خليج ڏانهن وڃڻ جو واحد بحري رستو آهي. عالمي جهاز هن رستي ذريعي ئي خليج مان عربي سمنڊ ۾ داخل ٿيندا آهن.
28 فيبروري کان آمريڪا-ايران جنگ شروع ٿيڻ کان پوءِ، هن رستي تان آمد و رفت ذري گھٽ بند ٿي وئي آهي. جيتوڻيڪ ڪجهه جهاز هاڻي مخصوص شرطن تحت هلي رهيا آهن، پر اڃا به 150 کان وڌيڪ جهاز هرمز جي پٽي جي ٻنهي پاسن تي بيٺل آهن.
تيل ڪمپنين جي مطابق، دنيا جي تيل جو تقريبن 20 سيڪڙو (اٽڪل 20 ملين بيرل) هرمز نار ذريعي پهچايو ويندو آهي. ان کان علاوه، هن رستي تان وڏي مقدار ۾ مائع قدرتي گيس (LNG) پڻ منتقل ڪئي ويندي آهي.
هرمز لنگھ ذريعي خام تيل جي سپلاءِ بند ٿيڻ سبب سڄي دنيا جي لڳ ڀڳ سمورن ملڪن ۾ ٻارڻ جي قيمتن ۾ اضافو ٿي ويو آهي.
_____________
