پنهنجي سوچ جي زاويي کي بدلايو،  ٻين انسانن جي ڏُکن جو درمان بڻجو

جنهن دل ۾ سڄي مخلوق لاءِ خير جي دعا هوندي، اتي نفرت ڪڏهن به گهر ڪري نه سگهندي. خير گهرڻ سان انسان جو پنهنجو روح پاڪيزه ٿئي ٿو

حڪيم پريم چاندواڻي

سڀ جو خير گهرندو ڪر،

سالم  سدائين، رهندو ڪر۔

انساني زندگيءَ جو اصل حسن رڳو پنهنجي ذات لاءِ جيئڻ ۾ نه، پر ٻين جي ڏکن جو درمان بڻجڻ ۾ آهي.  مٿيون بيت اسان کي ان عظيم سچائيءَ جي ويجهو وٺي وڃي ٿو، جتي زندگي ٻن اهم ٿنڀن تي بيٺل نظر اچي ٿي: عالمي خيرخواهي ۽ ذاتي وقار.

سڀ جو خير گهرڻ: هڪ روحاني علاج

جڏهن اسان چئون ٿا ته “سڀ جو خير گهرندو ڪر”، ته ان جو مطلب صرف لفظي دعا ناهي، پر اها هڪ وسيع ذهني ڪيفيت آهي. اڄوڪي دؤر ۾ جتي حسد، ساڙ ۽ نفرت جي باهه هر طرف ٻرندڙ آهي، اتي ٻين لاءِ “خير” جي تمنا ڪرڻ ئي اصل عبادت آهي. جنهن دل ۾ سڄي مخلوق لاءِ خير جي دعا هوندي، اتي نفرت ڪڏهن به گهر ڪري نه سگهندي. خير گهرڻ سان انسان جو پنهنجو روح پاڪيزه ٿئي ٿو ۽ هو سماج ۾ هڪ مثبت توانائي (Positive Energy) پکيڙڻ جو سبب بڻجي ٿو.

پاڻ کي سالم رکڻ: خودداري ۽ سلامتي

بيت جو ٻيو حصو “پاڻ کي سالم رکندو ڪر” هڪ گهري حڪمت جو حامل آهي. هتي “سالم رکڻ” مان مراد صرف جسماني صحت ناهي، پر ان جا ڪيترائي رُخ آهن:

 * اخلاقي سلامتي: پنهنجي ڪردار کي داغدار ٿيڻ کان بچائڻ.

 * ذهني سڪون: ٻين جي معاملن ۾ حد کان وڌيڪ دخل اندازي نه ڪري پنهنجي ذهني سڪون کي برقرار رکڻ.

 * خودداري: پنهنجي عزتِ نفس تي ڪڏهن به سمجهوتو نه ڪرڻ.

هڪ متوازن انسان اهو ئي آهي جيڪو دنيا جي ڀلائيءَ لاءِ ته هٿ کڻي، پر پنهنجي شخصيت جي شيشي کي به ٽٽڻ نه ڏي. جيڪڏهن انسان پاڻ اندروني طور ٽٽل هوندو، ته هو ٻين جي ڀلائي ڪيئن ڪري سگهندو؟ ان ڪري پاڻ کي “سالم” رکڻ اصل ۾ ٻين جي خدمت ڪرڻ جو پهريون شرط آهي.

هن ڪالم جو حاصل مقصد

هي شعر اسان کي هڪ مڪمل “لائيف اسٽائل” ڏئي ٿو. هي اسان کي سيکاري ٿو ته اسان کي هڪ اهڙو سماج اڏڻو آهي جتي هر فرد ٻئي جو خير خواهه هجي، پر ان سان گڏوگڏ پنهنجي شخصيت، وقار ۽ اخلاقي قدرن کي به سلامت رکي. جڏهن خيرخواهي ۽ خودداري پاڻ ۾ ملن ٿيون، تڏهن ئي هڪ مثالي انسان جنم وٺي ٿو.

اچو ته اڄ کان پنهنجي سوچ جي زاويي کي تبديل ڪريون، ٻين لاءِ بهاريون گهرون ته جيئن اسان جي پنهنجي حياتي به گلزار بڻجي سگهي.

خير خواھه جو، رهندو آ،

ڏکيو ڏينهن، نه ڏسندو  آ۔

______________

شاعر ۽ ڪالم نگار حڪيم پريم چاندواڻي سنڌ جي لاڙڪاڻي ضلعي جي ڏوڪري شھر ۾ رھي ٿو