سرحدن کان پار: هڪ متحد عالمي سنڌي برادريءَ جي اڏاوت

سانا (SANA) انٽرنيشنل سنڌي ڊائسپورا ڪانفرنس، لنڊن 2026 – عالمي سطح تي متحد سنڌي مستقبل ڏانهن هڪ قدم

هيءَ ڪانفرنس رڳو هڪ تقريب ناهي، پر سڄي دنيا ۾ پکڙيل ثقافتي طور تي مالا مال ماڻهن کي ٻيهر ڳنڍڻ جي هڪ تحريڪ آهي.

سانا انٽرنيشنل سنڌي ڊائسپورا ڪانفرنس 2026 رڳو هڪ ميڙاڪو ناهي، پر هيءُ عمل جو سڏ آهي ۽ سڄي دنيا ۾ رهندڙ سنڌين کي دعوت ڏئي ٿو ته اهي سوچين ته هو ڪير آهن، ڪٿي بيٺل آهن، ۽ هو هڪ عالمي برادريءَ جي روپ ۾ ڪهڙي طرف وڃڻ چاهين ٿا.

تحرير: عبدالله عثمان مورائي | سوئيڊن

اڄوڪي هڪٻئي سان جڙيل پر ورهائجي ويل دنيا ۾، پنهنجي گڏيل سڃاڻپ جي بنياد تي برادرين کي ويجهو آڻڻ جي اهميت کي گهٽ نٿو ڪري سگهجي. سنڌي ايسوسيئيشن آف نارٿ آمريڪا (سانا) طرفان لنڊن ۾ ٿيندڙ “سانا انٽرنيشنل سنڌي ڊائسپورا ڪانفرنس 2026” اتحاد، ويزن ۽ گڏيل ذميواريءَ جو هڪ سگھارو اُھڃاڻ آهي. پنهنجي بيحد اثرائتي موضوع ”سرحدن کان پار: هڪ متحد عالمي سنڌي برادريءَ جي اڏاوت“ سان، هيءَ ڪانفرنس رڳو هڪ تقريب ناهي، پر سڄي دنيا ۾ پکڙيل ثقافتي طور تي مالا مال ماڻهن کي ٻيهر ڳنڍڻ جي هڪ تحريڪ آهي.

ڪانفرنس جي اهميت

سنڌي، جيڪي تاريخي طور تي پنهنجي لچڪ، ڪاروباري مهارت ۽ ثقافتي گهرائيءَ سبب مشهور آهن، اڄ ڏکڻ ايشيا کان وٺي يورپ، اتر آمريڪا، وچ اوڀر ۽ ٻين کنڊن تائين آباد آهن. پر لڏپلاڻ سان گڏ ثقافتي، سڃاڻپ جي ختم ٿيڻ ۽ نسلي دُوريءَ جو خطرو به پيدا ٿئي ٿو.

هي ڪانفرنس سرحدن، پيشن ۽ نسلن جي فرق کي ختم ڪري سنڌين کي پاڻ ۾ ملائڻ لاءِ هڪ پُل جو ڪردار ادا ڪري ٿي. هي علمي ڏي وٺ، ثقافتي جشن ۽ حڪمت عملي تحت تعاون جو هڪ ناياب موقعو فراهم ڪري ٿي. سڀ کان وڌيڪ اهو ته هيءَ ڪانفرنس عالمي سطح تي تيزي سان بدلجندڙ حالتن ۾ سنڌي سڃاڻپ جي مستقبل تي گڏجي غور ڪرڻ لاءِ هڪ پليٽ فارم مهيا ڪري ٿي.

هيءَ  ڪانفرنس ڇو ضروري آهي؟

جديد دور ۾ پرڏيهه ۾ رهندڙ سنڌين کي منفرد چئلينجن جو مقابلو آهي. نئون نسل، جيڪو سنڌ کان ٻاهر ڄائو ۽ وڏو ٿيو آهي، اڪثر پنهنجي لساني ۽ ثقافتي پاڙن سان جڙڻ ۾ مشڪلات محسوس ڪري ٿو. ٻئي طرف، خود سنڌ سماجي-اقتصادي مسئلن، موسمياتي تبديلين، تعليمي فرق ۽ عالمي دٻاءُ کي منهن ڏئي رهي آهي.

اهڙي صورتحال ۾، هن قسم جون ڪانفرنسون تمام ضروري آهن. اهي اسان کي ياد ڏيارين ٿيون ته سڃاڻپ رڳو جاگرافيائي حدن تائين محدود ناهي؛ هي ٻولي، ثقافت، روايتن، قدرن ۽ گڏيل يادن جي ذريعي زنده رهندي آهي. اهي ان خيال کي پڻ هٿي ڏين ٿيون ته پرڏيهه ۾ رهندڙ سنڌي رڳو خاموش تماشائي ناهن، پر پنهنجي ورثي جي ترقي ۽ بقا ۾ سرگرم حصو وٺندڙ آهن.

پرڏيهه ۾ پڙهندڙ سنڌي شاگردن جي مدد

هڪ عملي شعبو جتي “سانا” پنهنجو ڪردار وڌائي سگهي ٿي، اهو پرڏيهه ۾ تعليم حاصل ڪندڙ سنڌي شاگردن جي مدد ڪرڻ آهي. هر سال هزارين نوجوان سنڌي اعليٰ تعليم لاءِ ٻاهرين ملڪن جو رخ ڪن ٿا. جتي انهن وٽ وڏا خواب هوندا آهن، اتي ڪيترائي شاگرد اڪيلائي ۽ رهنمائي جي کوٽ جو شڪار به ٿين ٿا.

منهنجي خيال ۾، “سانا” هيٺيان قدم کڻي هڪ انقلابي ڪردار ادا ڪري سگهي ٿي:

مينٽورشپ پروگرام: شاگردن کي سندن شعبن جي تجربيڪار ماهرن سان ملائڻ.

ڪيريئر گائيڊنس: جاب مارڪيٽ، انٽرنشپ ۽ پيشه ور نيٽ ورڪنگ بابت مشورا ڏيڻ.

ڪيريئر فيئرز ۽ ويبينار: خاص طور تي سنڌي نوجوانن لاءِ روزگار جا موقعا پيدا ڪرڻ.

سماجي ۽ جذباتي سهڪار: شاگردن کي نئين ماحول ۾ سمائڻ لاءِ ڪميونٽي نيٽ ورڪ فراهم ڪرڻ.

اهڙيون ڪوششون نه رڳو فردن کي بااختيار بڻائينديون پر عالمي سطح تي سنڌي پروفيشنلز جي نيٽ ورڪ کي به مضبوط ڪنديون.

عالمي سطح تي سنڌي ٻولي ۽ ثقافت جي بقا

ٻولي ڪنهن به ثقافت جو روح هوندي آهي، ۽ سنڌين لاءِ هي اهو ڌاڳو آهي جيڪو نسلن کي پاڻ ۾ ڳنڍي ٿو. پر پرڏيهه ۾ سنڌي ٻوليءَ جي مٽجي وڃڻ جو خطرو آهي.

“سانا” هن ورثي جي حفاظت لاءِ هي قدم کڻي سگهي ٿي:

ٻارن ۽ نوجوانن لاءِ آن لائين سنڌي سکيا جا پليٽ فارم شروع ڪرڻ.

ثقافتي ميلن، ادبي تقريبن ۽ قصي گوئي (storytelling) جي محفلن جي سرپرستي ڪرڻ.

سنڌي ٻوليءَ ۾ ڊجيٽل مواد جهڙوڪ پوڊ ڪاسٽ، يوٽيوب چينلز ۽ سوشل ميڊيا جي حوصلا افزائي ڪرڻ.

تعليمي ادارن سان ملي سنڌي ٻولي ۽ ثقافتي اڀياس جا پروگرام متعارف ڪرائڻ.

سنڌ ۽ سنڌين لاءِ مستقبل جا چئلينج

مستقبل ۾ سنڌ ۽ عالمي سنڌي برادري کي ڪيترين ئي چئلينجن جو مھاڏو آهي:

موسمياتي تبديلي: سنڌ ٻوڏن، پاڻي جي کوٽ ۽ ماحولياتي بگاڙ جو شڪار آهي.

تعليمي خال: ٻهراڙي وارن علائقن ۾ معياري تعليم جي کوٽ.

اقتصادي دٻاءُ: بيروزگاري سبب نوجوانن جي مجبورن هجرت.

ثقافتي کاٽ: عالمي اثرن جي ڪري روايتي قدرن جو ڪمزور ٿيڻ.

سڃاڻپ جو بحران: نئين نسل جو پنهنجي اصل ثقافت ۽ پرديسي ماحول ۾ توازن برقرار رکڻ جي جدوجهد.

اڳتي وڌڻ جو رستو: سفارشون

ڊگهي مدي واري اثرائتي حڪمت عمليءَ لاءِ، سانا ۽ ٻيون تنظيمون هيٺين تجويزن تي غور ڪري سگهن ٿيون:

ماهرن، شاگردن ۽ ڪاروباري ماڻهن کي ڳنڍڻ لاءِ هڪ عالمي سنڌي نيٽ ورڪ ڊيٽابيس جو قيام.

غريب پر ذهين شاگردن لاءِ اسڪالرشپ پروگرام.

سنڌ جي مسئلن تي تحقيقي ۽ پاليسي بحثن کي هٿي ڏيڻ.

تعليم، صحت ۽ موسمياتي بهتري لاءِ فلاحي ڪمن جي شروعات.

نئين نسل جي اڳواڻن کي تيار ڪرڻ لاءِ ليڊرشپ پروگرام.

نيڪ تمنائون

هن شاندار ميڙاڪي جي موقعي تي پنهنجون دلي مبارڪون پيش ڪرڻ منهنجي لاءِ اعزاز جي ڳالهه آهي. مان “سانا” کي مبارڪ ڏيان ٿو ته هنن سڄي دنيا جي سنڌين کي هڪ اهڙي متاثر ڪندڙ موضوع هيٺ گڏ ڪيو آهي. هي ڪانفرنس نه رڳو ماڻهن جو ميڙ آهي، پر اسان جي گڏيل آواز کي بلند ڪرڻ، ايندڙ نسلن کي بااختيار بڻائڻ ۽ پنهنجي سڃاڻپ کي مضبوط ڪرڻ جو هڪ گڏيل عزم آهي. مان هن ڪانفرنس جي ڪاميابيءَ لاءِ دعاگو آهيان.

نتيجو

سانا انٽرنيشنل سنڌي ڊائسپورا ڪانفرنس 2026 رڳو هڪ تقريب ناهي، هي هڪ ذميواري آهي. هي اسان کي ياد ڏياري ٿي ته فاصلي جي باوجود اسان کي جڙيل رهڻو آهي، پنهنجي سڃاڻپ جي حفاظت ڪرڻي آهي ۽ هڪ اهڙو مستقبل اڏڻو آهي جتي سنڌي سڃاڻپ رڳو يادن ۾ نه، پر عملي طور تي زنده رهي. جيڪڏهن اسان هن ويزن کي خلوص ۽ حڪمت عملي سان اپنايو ته عالمي سنڌي برادري وڌيڪ مضبوط، متحد ۽ مستقبل جي چئلينجن لاءِ تيار ٿي اڀرندي.

______________

سنڌ جي شھر مورو جو عبداللہ عثمان مورائي سُئيڊن ۾ گرائونڊ واٽر انجنيئر آھي. ھُو ناميارو ليکڪ آھي ۽ گھڻي وقت کان انگريزي، سنڌي توڙي اردوءَ ۾ مختلف اخبارن لاءِ ڪالم ۽ سفرناما لکندو رھي ٿو.