ڪراچيءَ ۾ تاريخي رام چندر مندر تي قبضو: سرڪاري ادارا خاموش ڇو؟
هيءُ مندر پريڊي پوليس اسٽيشن جي ويجهو رتن تلاءُ اسٽريٽ جي آخر ۾ واقع آهي. مندر، جيڪو ڪنهن دور ۾ هن علائقي جي مذهبي رواداريءَ جو نشان هو، ان کي نئين اڏيل سيمينٽ جي ديوارن پٺيان لڪايو ويو آهي. مندر جي ٻاهران لڳل وڏي لوهي گيٽ تي اسلامي لکتون لکيون ويون آهن، جنهن ڪري عمارت جي اصل سڃاڻپ خطري ۾ پئجي وئي آهي.
ڪراچي، سنڌ
ڪراچي جي قديمي علائقي صدر ۾ واقع صديون پراڻي رام چندر مندر کي گهيري ۽ قبضي جي اطلاعن تي سڄي سنڌ جي رهواسين ۽ تاريخي ورثي جي ماهرن سخت ڳڻتيءَ جو اظهار ڪيو آهي.
هي مندر، جيڪو ڪنهن دور ۾ هن علائقي جي مذهبي رواداريءَ جو نشان هو، هاڻي نئين اڏيل سيمينٽ جي ديوارن پٺيان لڪايو ويو آهي. حيرت جھڙي ڳالهه اها آهي ته مندر جي ٻاهران لڳل وڏي لوهي گيٽ تي اسلامي لکتون لکيون ويون آهن، جنهن ڪري عمارت جي اصل سڃاڻپ خطري ۾ پئجي وئي آهي.
هيءُ مندر پريڊي پوليس اسٽيشن جي ويجهو رتن تلاءُ اسٽريٽ جي آخر ۾ واقع آهي، جيڪا گھٽي ايم اي جناح روڊ کي ڳنڍي ٿي.
مندر جي گنبذ ۽ پٿر جي بناوت ڪراچي جي مشهور شري سوامي نارائڻ مندر سان مشابهت رکي ٿي. ماهرن جو چوڻ آهي ته هي ٻئي عمارتون ساڳئي دور جي تعمير لڳن ٿيون، جڏهن ڪراچيءَ ۾ هندستان جي ورهاڱي کان تمام گھڻو اڳ وڏي انگ ۾ سنڌي هندو برادري آباد هئي.
هي علائقو رتن تلاءُ جي نالي سان مشهور هو. ورهاڱي کان اڳ هتي مختلف مذهبن جون عبادتگاهون ۽ ڪميونٽي سينٽر هوندا هئا. اتي ئي ھڪ اسڪول بہ ھوندو ھو، جنھن ۾ سنڌ جو نالي وارو اديب امر جليل بہ پڙھيو. انھيءَ ھنڌ ورھاڱي کان جلد ئي پوءِ ھندستان مان آيل پناھگيرن جحملو بہ ڪيو ھو.
مقامي دڪاندارن موجب مندر گذريل ڪيترن ئي ڏهاڪن کان غير فعال ۽ بند پيل آهي. اٽڪل 25-30 سال اڳ تائين هتي هڪ چوڪيدار مقرر هوندو هو، پر ان جي وڃڻ کانپوءِ عمارت لاوارث بڻجي وئي.
مقامي ماڻهن جو چوڻ آهي ته مندر جي مکيه دروازي کي هميشه تالو لڳل رهي ٿو ۽ ڪنهن کي اها خبر ناهي ته ان جون چاٻيون ڪنهن وٽ آهن.
تازي اڏاوت ۽ اوچين ديوارن ذريعي مندر کي عام ماڻهن جي نظرن کان اوجهل ڪيو ويو آهي.
علائقي جون ٻيون قديم پڻ انتهائي زبون حالت ۾ آهن ۽ انهن جا ڪجهه حصا ڊهي چڪا آهن.
مذهبي اقليتن جي حقن لاءِ ڪم ڪندڙ ڪارڪنن ۽ ورثي جي محققن پاران هيٺيان سوال ۽ مطالبا اٿاريا ويا آهن:
ايويڪيوئي ٽرسٽ پراپرٽي بورڊ (ETPB) ۽ مذهبي معاملن واري وزارت هن معاملي تي خاموش ڇو آهي؟
پوليس اسٽيشن جي ايتري ويجهو هجڻ باوجود تاريخي ماڳ تي قبضو ڪيئن ٿيو؟
حڪومت کي گهرجي ته ھڪدم ملڪيتي رڪارڊ جي جاچ ڪري ۽ هن تاريخي ورثي کي وڌيڪ نقصان کان بچائي. انھيءَ ڏس ۾ سنڌ جي ڪلچر ۽ انٽيڪئٽيز کاتي توڙي اينڊوومينٽ فنڊ ٽرسٽ کي پاڻمرادو تحرڪ ۾ اچڻ گھرجي.
ڪراچي جي گهٽين ۾ دفن ٿيل هي تاريخي ماڳ شهر جي گڏيل ثقافتي تاريخ جو حصو آهي. رام چندر مندر جي حالت زار ۽ ان جي چوڌاري ٿيندڙ تبديليون نه صرف اقليتي حقن جي پامالي آهن پر شهر جي تاريخ کي ميسارڻ جي هڪ ڪوشش پڻ نظر اچي ٿي.
_______________
